Auteur: mtiemens

door

Water in Oeganda

oeganda fiets uitsnede

In de serie over water is dit de laatste aflevering en gaat over het vastenactie project in Oeganda. De paus schrijft in zijn encycliek dat het vooral de armen zijn die het meest te lijden hebben en zullen krijgen van de klimaatverandering. Zij wonen immers vaak in gebieden die gevoelig zijn voor droogte, orkanen en overstromingen. Bovendien hebben ze de middelen niet om zich hier tegen te verdedigen.

In Oeganda, in het in het district Katakwi in de Teso-regio is het niet anders. Daar heeft de straatarme bevolking te maken met zowel langdurige droogteperiodes, die steeds langer worden, als met perioden van heftige regenval. Deze veranderen de leefomgeving en de landbouwgronden in een moeras. De bewoners zijn afhankelijk van landbouw en veeteelt. Het valt echter niet mee om onder deze omstandigheden gewassen te telen. Door de slechte groeiomstandigheden worden deze ook nog eens extra gevoelig voor ziekten en plagen. De oogst is daarom meestal bij lange na niet genoeg om iedereen te voeden.

oeganda landbouwles

Landbouw les gaat vaak via afbeeldingen. Niet iedereen kan lezen en schrijven.

Een bijkomstigheid in deze regio is nog dat, door de gewelddadige omstandigheden in het recente verleden, een generatie landbouwkennis is weggevaagd. De jonge mensen die nu voor het land moeten zorgen missen de kennis van hun ouders en grootouders. Ze moeten het houden van vee en het telen van gewassen weer opnieuw leren en wel onder moeilijke omstandigheden.

oeganda druppelirrigatie

Elke druppel telt. Met druppelbevloeiing gaat geen druppel verloren.

 

Het vastenaktieproject voor 2016 helpt hierbij door trainingen te geven op het gebied van landbouw en waterbeheer. Het mooie van dit project is dat er niet direct naar moderne landbouwtechnieken wordt gegrepen, maar ook oude wijsheid nieuw leven wordt ingeblazen, bijvoorbeeld het leren zien van waarschuwingssignalen in de natuur. De aanwezigheid van bepaalde vogelsoorten kondigt bijvoorbeeld het regenseizoen aan; de goede tijd om te zaaien.

 

Daarnaast zal er veel aandacht zijn voor het planten van bomen. In het verleden is bijna al het bos gekapt met alle gevolgen van dien: bodemerosie, verlies van vermogen van wateropname in de bodem, invloed op het klimaat. De mensen zullen leren over het belang van bomen voor hun leefomgeving, de landbouw en dus hun eigen bestaan. Zij gaan daar hard aan de slag om hun land weer te herstellen.

Wij kunnen helpen. Natuurlijk kan dit op een financiële manier. Maar voor hulp op de lange termijn moeten wij ook gehoor geven aan de oproep van de paus tot een ecologische bekering, die hij doet in zijn encycliek ‘Laudato Si’. Want de bestrijding van armoede lukt niet zonder aandacht voor het milieu. Als we met ons allen de uitstoot van broeikasgassen niet weten te reduceren tot (uiteindelijk) vrijwel nul, blijft het voor de bevolking in Oeganda, en in heel veel andere gebieden in de wereld, dweilen met de kraan open.

Zie hier het campagnefilmpje van de vastenactie

door

Christmas lullaby (3)

Christmas lullaby is een prachtig kerstlied (wiegelied) van John Rutten, dat we graag zingen met ons koor. In de kersttijd geef ik een overpeinzing bij elk van de drie coupletten.

What though your treasures are not gold or incense?
Lay them before him with hearts full of love.
Praise to the Christ child, and praise to his mother
who bore us a Saviour by grace from above.

Het overkomt ons allemaal wel eens. Het gevoel met lege handen te staan.

Wat als jou geschenken geen goud of wierook zijn?
Leg ze voor hem neer met een hart vol liefde.
Eer het kind Jezus en eer zijn moeder
Die een redder ter wereld heeft gebracht
bij de genade van God.

Wat we geven hoeft niet altijd tastbaar te zijn. Sterker nog, het mooiste dat we kunnen geven is niet tastbaar. Liefde, aandacht, we kunnen het allemaal geven en we vinden het fijn om het te ontvangen. ”Wat heerlijk dat je er bent.” Er zijn is vaak al genoeg.

drie wijzen bij jezusDe wijze mannen hadden wel dure geschenken meegebracht: goud, wierook en mirre. Zij legden deze geschenken ook met een hart vol liefde voor Jezus neer. Kijk maar naar de plafondschildering van de kerk ”Das Munster” in Basel. De wijze (of koning) is op de knieën gegaan en heeft zelfs zijn eigen kroon afgelegd. Hij moet door het kind geraakt zijn om zo’n deemoedige houding aan te nemen. Iets  van Jezus’ boodschap zal hij herkend en erkend hebben.

De wijze mannen hoefden hun hypothese, de Messiah is geboren, niet te verwerpen. De omgeving van de boreling kwam weliswaar niet overeen met hun verwachtingen. Het siert hun dat ze desondanks toch hun verlosser herkenden. Ze gaan langs een andere weg naar huis terug. Hun leven is door de ontmoeting met de baby Jezus voorgoed veranderd.

door

Christmas lullaby (2)

Christmas lullaby is een prachtig kerstlied (wiegelied) van John Rutten, dat we graag zingen met ons koor. In de kersttijd geef ik een overpeinzing bij elk van de drie coupletten.

Where are his courtiers, and who are his people?
Why does he bear neither scepter nor crown?
Shepherds is courtiers, the poor for his people,
With peace as his sceptre and love for his crown.

De wijzen waren op zoek naar een koning maar:

Waar is zijn hofhouding, wie is zijn volk?
Waarom draagt hij scepter noch kroon?

Dat zit zo:

Herders zijn zijn hofhouding, de armen zijn volk
Met vrede als scepter en liefde als zijn kroon.

scepter and crownvrede_van_het_hart

 

 

 

 

 

Geen koning dus die uit is op macht om te heersen over de mensen, om met geweld de vijand (de Romeinse bezetters) te verslaan. Geen koningschap van deze wereld. Het koningschap van Jezus komt niet overeen met wat we gewend zijn onder koningschap te verstaan. Jezus is er niet op uit macht uit te oefenen over anderen. Als Jezus macht heeft is het in anderen. Daarvoor heeft Hij geen uiterlijk vertoon nodig, geen scepter of kroon, maar vrede en liefde. Zo weet Jezus mensen tot geloof te brengen waar ze in cynisme gevangen zaten, tot verlangen te bewegen waar ze dat verlangen allang afgelegd hebben (Erik Borgman, 2015, Waar blijft de kerk?).

door

Christmas lullaby (1)

Christmas lullaby is een prachtig kerstlied (wiegelied) van John Rutten, dat we graag zingen met ons koor. In de kersttijd geef ik een overpeinzing bij elk van de drie coupletten.

Clear in the darkness a light shines in Bethlehem:
Angels are singing, their sound fills the air.
Wise man have journeyed to greet their Messiah;
But only a mother and baby lie there.

Ave Maria, ave Maria
Hear the soft lullaby the angel hosts sing.
Ave Maria, ave Maria,
Maiden and mother of Jesus our King.

Er moet iets belangrijks gebeurd zijn, iets goddelijks. Alle tekenen wijzen erop:

Helderheid in het donker
een licht schijnt over Bethlehem.
Engelen zingen, je hoort ze overal.

Geen wonder dat de wijze mannen willen weten wat er aan de hand is. Wetenschappers zijn immers nieuwsgierige mensen. Ze gaan dus op weg, op onderzoek uit. Ze menen echter al te weten wat ze zullen vinden: hun Messiah, hun verlosser, een koning. Ze kennen hun vakliteratuur. De hypothese moet als het ware alleen nog bevestigd worden.

Kribbe 2Maar wat vinden ze: een moeder met een kind. En wat doen ze? Verwerpen ze hun hypothese en gaan ze teleurgesteld naar huis terug? Nee, ze knielen bij Jezus neer. Net als een ieder die op kraamvisite gaat en zich over de wieg buigt. Ja, en dan ben je verkocht. Baby’s weten met hun kwetsbaarheid en mooie ogen zich rechtstreeks een weg te banen naar het hart van de mensen. Dat is denk ik de kracht van het beeld van het hulpeloos kindje in de kribbe of in de armen van zijn moeder. Het is de liefde van God die daar in de kribbe ligt. En als wij die liefde in ons hart toelaten is de verlossing nabij. Zoiets moeten de wijzen ook ervaren hebben.

door

Kerstmis, dromen van een gezonde Aarde

“Laat komen, Hij die komen zal, verlangend zien wij naar Hem uit.”

Verlangen. Deze acclamatie, uit een gezongen tafelgebed, verwoordt voor mij de essentie van de advent en kerstmis: verlangen, hoop en vertrouwen. “Verlangend zien wij naar Hem uit.”
Zien wij niet net zo verlangend uit naar een Aarde die weer gezond is, naar de heelheid van de gebroken schepping? Een verlangen dat ons ertoe drijft om de handen uit de mouwen te steken om ons ‘gemeenschappelijke huis’ te behoeden voor verder verval en te voorzien van nieuwe fundamenten, muren en een dak.

Hoop. Daarbij worden we geholpen door hoop. Hoop, die voorkomt dat we de moed laten zinken. Hoop is niet hetzelfde als optimisme, schrijft Vaclav Havel (voormalig President van Tsjechië en schrijver), evenmin de overtuiging dat iets goed zal aflopen. Het is de zekerheid dat iets zinvol is, onafhankelijk van het resultaat.

Vertrouwen. In de acclamatie klinkt ook vertrouwen. “Hij die komen zal”, het wordt heel stellig gezegd. Wat zou het mooi zijn als wij ook dat vertrouwen kunnen hebben als het gaat om zorg voor de schepping. Als het gaat om de uitwerking van het akkoord van de klimaattop in Parijs. De regeringsleiders van bijna 200 landen spreken hun verlangen uit om de Aarde te redden. Dat is op zich hoopgevend. Maar gezien de reacties, inclusief mijn eigen reactie, ontbreekt het nog aan vertrouwen. Gaan de landen doen wat ze beloven? Is het genoeg? Maar ik blijf hopen dat het vertrouwen zal groeien.

kerststal plafond kerk basel

Geboren in een mensenkind. Laten we echter niet vergeten dat al heel veel mensen zich met hart en ziel inzetten voor een gezonde Aarde. En dat we daarbij een bondgenoot hebben: God zelf. Met kerstmis krijgt God een gezicht. Hij wordt geboren, in een mensenkind, als vluchteling, in een simpele stal. Daarmee laat Hij ten diepste zien dat het leven de moeite waard is en respect verdient. Ieder leven, van ieder mens, dier of plant. Maar het mag niet blijven bij de droom en de vreugde van het moment van de geboorte. Een heilige zei ooit: “Christus kan duizend keer geboren zijn in Bethlehem, maar alles is tevergeefs als Hij niet geboren wordt in mij!”

Naastenliefde. Laten we daarom met kerstmis weer stilstaan bij wat het betekent om Jezus geboren te laten worden in onszelf. Kerstmis is het feest dat laat zien dat we niet zonder elkaar kunnen. Het vraagt om oprechte naastenliefde. Als die naastenliefde een belangrijke rol krijgt bij het maken van onze eigen dagelijkse keuzes, maar ook bij de keuzes die landen moeten maken, dan zal de droom van een gezonde Aarde steeds meer werkelijkheid worden.