Kloosterweekend

Soms is het even tijd voor een pas op de plaats. Even niet meer te vliegen, te zorgen voor; kortom even tijd voor jezelf om tot jezelf te komen. Ik neem het me zo vaak voor om die tijd te maken, maar het komt er zelden van. Dus, het klinkt misschien een beetje tegenstrijdig, ik heb het ingepland. Al maanden stond afgelopen weekend (vrijdag t/m maandag) ingepland als een kloosterweekend. Met een groepje mensen uit de parochie en anderen zijn we naar een klooster in Chevetogne geweest. Het klooster heeft twee kerken, een Latijnse en een Byzantijnse. Voor mij was het een eerste kennismaking met de Byzantijnse gezangen. Het was prachtig. Een handje vol monniken weten te klinken als een meerstemmig koor. Als je ergens tot rust wilt komen, dan kan het daar. Ik snapte niet zoveel van wat er allemaal gebeurde bij de verschillende diensten. Het gewoon over me heen laten komen was al genoeg.

Chevetogne 2 Chevetogne 1

En natuurlijk heb ik er ook heerlijk gewandeld in de prachtige omgeving met heuvels, bossen, beekjes, grasland en bouwland. Ik heb genoten van de stilte, de bloeiende bloemen in de bermen, de zingende vogels, de verrassende doorkijkjes en mooie uitzichten; maar ook van het lezen van mijn boek in de zon in de tuin van het huis waar we sliepen. De rust en de stilte waren weldadig. Het was genoeg om er gewoon maar te zijn.

Hondsroos Latyrus

“Gewoon maar zijn wie je bent, met je pijn, je verdriet, je lach en je lied.” De laatste avond kreeg ik bericht dat een dierbare medeparochiaan en koorlid maandag het sacrament van de ziekenzalving zou ontvangen. Pijn en verdriet. Ik kon het toen niet delen met de anderen. Het gaf me troost om buiten, bij de ondergaande zon te zingen, voor haar, voor God, voor mezelf? Ik weet het niet. Maar het was zo mooi om te doen en het gaf me een heel rustig en vredig gevoel. Zingend bidden als je zelf geen woorden hebt. Het gebeurde daar vanzelf.

Advertenties

Oecumenische viering

Wat is een oecumenische viering toch verrijkend. Het samen zijn, samen bidden en zingen geeft echt een gevoel van verbondenheid. En dan nog te beseffen dat overal op de wereld mensen in kerken samenkomen om samen te vieren rondom dezelfde liturgie die dit jaar door mensen in Letland was samengesteld. Mij doet dat wat. Op zo’n moment voelen al die mensen echt als kinderen van één Vader, mijn zusters en broeders. Onze Vader, krijgt dan betekenis.

Heel mooi was het dan ook om het Onze Vader ieder op zijn of haar eigen manier te bidden. Dan merk je dat de cadansen in het gebed van de verschillende stromingen van elkaar verschillen. Maar ze werden op elkaar afgestemd. Heel natuurlijk werd er gewacht tot ieder de strofe klaar had, voordat er aan de nieuwe werd begonnen. Zo ontstond er in mijn beleving een dynamisch, harmonisch geheel; een wolk van gebeden die de kerk vulden.

Bijbel

Boek, jij bent geleefd

Samen zingen. Het was een feest om mee te zingen in het koor, een samenvoeging van de Cantorij en mijn eigen koor. En wat een verrassing was het om te ontdekken dat we een prachtig lied in ons eigen repertoire hadden zitten dat we zelf totaal vergeten waren. Ik kende het niet en ik zing toch al aardig wat jaren mee. We hebben het lied “Boek, jij ben geleefd, zeg ons hoe te leven” met veel genoegen afgestoft en glans gegeven. We gaan het vast weer vaker zingen. En dat geldt ook voor een, voor mijn koor, nieuw lied “Dit ene weten wij, en aan dit één houden wij ons vast”.

 

Christmas lullaby (1)

Christmas lullaby is een prachtig kerstlied (wiegelied) van John Rutten, dat we graag zingen met ons koor. In de kersttijd geef ik een overpeinzing bij elk van de drie coupletten.

Clear in the darkness a light shines in Bethlehem:
Angels are singing, their sound fills the air.
Wise man have journeyed to greet their Messiah;
But only a mother and baby lie there.

Ave Maria, ave Maria
Hear the soft lullaby the angel hosts sing.
Ave Maria, ave Maria,
Maiden and mother of Jesus our King.

Er moet iets belangrijks gebeurd zijn, iets goddelijks. Alle tekenen wijzen erop:

Helderheid in het donker
een licht schijnt over Bethlehem.
Engelen zingen, je hoort ze overal.

Geen wonder dat de wijze mannen willen weten wat er aan de hand is. Wetenschappers zijn immers nieuwsgierige mensen. Ze gaan dus op weg, op onderzoek uit. Ze menen echter al te weten wat ze zullen vinden: hun Messiah, hun verlosser, een koning. Ze kennen hun vakliteratuur. De hypothese moet als het ware alleen nog bevestigd worden.

Kribbe 2Maar wat vinden ze: een moeder met een kind. En wat doen ze? Verwerpen ze hun hypothese en gaan ze teleurgesteld naar huis terug? Nee, ze knielen bij Jezus neer. Net als een ieder die op kraamvisite gaat en zich over de wieg buigt. Ja, en dan ben je verkocht. Baby’s weten met hun kwetsbaarheid en mooie ogen zich rechtstreeks een weg te banen naar het hart van de mensen. Dat is denk ik de kracht van het beeld van het hulpeloos kindje in de kribbe of in de armen van zijn moeder. Het is de liefde van God die daar in de kribbe ligt. En als wij die liefde in ons hart toelaten is de verlossing nabij. Zoiets moeten de wijzen ook ervaren hebben.

Mama, halen we het?

De website www.nieuwwij.nl brengt een serie uit waarbij ze mensen uitnodigt om te reageren op de afscheidsbrief van Wubbo Ockels aan de mensheid. Rabbijn Awraham Soetendorp en natuurfilosoof Koo van der Wal gingen me voor. Hier mijn reactie op de brief op verzoek van nieuwwij.

riviertje 2014Verwondering, daar begint het mee. Verwondering voor al wat leeft. Verwondering hoe alles in de natuur is gevormd en in elkaar steekt, op elkaar is afgestemd en samenhangt. Als ik mij laat verwonderen en nadenk over het ontstaan van het leven dan overvalt mij een gevoel van ontzag. Het is eigenlijk niet te bevatten dat zo’n mooie planeet, vol met leven, is ontstaan.

Het doet me dan ook letterlijk pijn dat de mensheid heel hard op weg is om al die schoonheid te verwoesten. De noodkreet van Wubbo Ockels in zijn afscheidsbrief om te stoppen met het vernietigen van de Aarde is mij dan ook uit het hart gegrepen.

Welke rol zou religie kunnen spelen om de vernietiging van de Aarde, de schepping een halt toe te roepen? Ockels heeft zijn twijfels bij de huidige godsdiensten, omdat deze nooit alle mensen samenbinden en de mensheid in groepen verdelen. Hij zegt daarom dat het nu tijd is voor een menselijk tijdperk, een nieuwe religie die hij de mensheid noemt.

Ik denk echter dat het tijd is voor een tijdperk van het leven. Naar mijn mening kan religie hierin een heel belangrijke rol spelen. Verschillende godsdiensten mogen de mensen dan wel in groepen verdelen, maar ze delen ook een groot goed, namelijk respect en eerbied voor het leven, voor al het leven op Aarde. Godsdiensten zijn geen eendagsvliegen, het zijn bewegingen die al eeuwenlang bestaan en daarmee hun duurzaamheid hebben bewezen. Hier moeten wij gebruik van blijven maken. Wereldwijd komen er immers dagelijks groepen mensen bij elkaar om hun geloof te belijden; mensen die in principe ontvankelijk zijn voor de duurzame boodschap.

bijen-vlindersAfgelopen zondag in de kerk viel het me weer op. Bijna elk lied dat we zongen was een loflied voor God, die hemel en Aarde gemaakt heeft en alles wat leeft en adem heeft. God wordt geloofd en gedankt om de biodiversiteit van het leven, het water en de lucht, het leven zelf. Hoe kunnen we als gelovigen God beter eren dan door zorgvuldig met de schepping om te gaan? Het probleem is echter dat we dat wel zouden willen, maar vaak niet weten hoe. Of dat we er geen idee van hebben wat de invloed van ons dagelijks stukje vlees is op het leven van anderen, op het tropisch regenwoud en de biodiversiteit, op de beschikbaarheid van schoon water, enzovoort.

OLYMPUS DIGITAL CAMERADe vorige paus, Paus Benedictus XVI, sprak in 2007 zijn bezorgdheid uit over de rol die de mens in de schepping speelt. “We zien tegenwoordig dat de mens de basis van zijn bestaan, de Aarde, kan vernietigen. We kunnen met de aan ons toevertrouwde Aarde niet doen wat we willen en wat ons op korte termijn nuttig lijkt. Als we willen overleven, moeten wij de eigen wetten van de schepping, van deze Aarde respecteren en deze wetten leren kennen en gehoorzamen.”

“Gebruiken niet misbruiken”

In feite heeft de paus het hier over ecologie. Zowel de ecologie als de schepping en de evolutie leren ons dat alles met elkaar verbonden is. De hemel, de Aarde, de mens, de planten en de dieren hebben alle een eigen waarde, maar ze functioneren alleen in relatie tot elkaar. Daarmee zijn ze in zekere zin gelijkwaardig aan elkaar. We leven echter in een antropocentrische cultuur, waarin de mens, of het nut voor de mens centraal staat. Hiermee heeft de mens zich losgemaakt van de ecologische context. De opdracht is om weer te leren denken vanuit het geheel, uit het belang van de Aarde, en niet bij voorbaat het belang van de mens voorop te stellen. Een hulp hierbij kunnen de tien geboden voor het milieu zijn, die Paus Benedictus XVI indertijd heeft opgesteld. Het eerste gebod: ‘Gebruiken, niet misbruiken’ is misschien wel alles omvattend. Het stelt ons steeds voor de uitdaging een goede balans te zoeken tussen ingrijpen in de natuur om aan onze behoeften te voldoen en het respecteren van de natuurlijke orde.

ijsbeer met jong

“Mama, halen we het dan?”

Tot slot sluit ik me bij Ockels aan dat we anders moeten gaan denken en dat dit een zaak is van de gehele mensheid. Mijn zoon van elf keek laatst naar de DVD Earth. Earth is een prachtige film over de Aarde met al haar levensvormen en haar onderlinge relaties. Je valt van de ene verwondering in de andere over zoveel schoonheid. De film geeft echter ook de invloed van de mens op de Aarde en het klimaat weer en eindigt met de boodschap: “Het wankele evenwicht ligt in onze handen. Als de Aarde in dit tempo blijft opwarmen zal de ijsbeer in 2030 uitgestorven zijn”. Mijn zoon was geschokt. Ik heb hem toen uitgelegd dat dit precies de reden is waarom we geen auto hebben, met de fiets op vakantie gaan, weinig vlees eten, een zonneboiler op het dak hebben, het huis isoleren en de verwarming niet zo hoog zetten. Hij vroeg toen: “Mamma, halen we het dan?” Ik antwoordde: “Ik hoop het”. Toen was het even stil. Hij dacht diep na. Zijn conclusie was: “Maar dan moet wel iedereen meedoen.”

Augustus 2014, Marjolein Tiemens-Hulscher

Klik hier voor het verhaal op de website van nieuwwij. Daar zijn ook de verhalen van Rabbijn Soetendorp en natuurfilosoof van der Wal te vinden, alsmede de brief van Ockels.

 

 

Groene Sint

Vol verwachting klop ons hart. Hij komt, hij komt die goede beste Sint. Sinds afgelopen zaterdag zijn we weer helemaal in de ban van Sinterklaas, zowel gelovigen als niet meer gelovigen. We trekken lootjes, thuis, op school, op de vereniging en maken verlanglijstjes. De winkels puilen uit van het speelgoed en op de TV worden we overspoeld door reclame voor meestal toch wel grote cadeaus. Ik vind het wel jammer dat de commercie het sinterklaasfeest zo beheerst. Daarom vond ik de column die van de week op de site van kerk en milieu verscheen wel leuk. Daarin wordt de groene Sint geïntroduceerd.

Gespot, de Groene Sint (www.kerkenmilieu.nl)

Gespot, de Groene Sint (www.kerkenmilieu.nl)

Een sinterklaas die Faire trade chocoladeletters uitdeelt en pieten die biologische peperpoten strooien. Een sinterklaas, die de cadeautjes koopt in de wereldwinkel of bij de kringloop. En dit hoeven er ook helemaal niet zoveel te zijn. Laten we ons vooral richten op de gezelligheid van het samenzijn en samen zingen. Op de voorpret bij het maken van surprises en gedichten. Ik vind het altijd mooi om te bedenken hoe iemand voor jou bezig is geweest om iets leuks te schrijven en te maken. Andersom is het ook zo dat ik, bij het maken van de gedichten en surprise de hele tijd denk aan degene voor wie het bedoeld is. Zo bezig zijn is ook een vorm van aandacht hebben voor elkaar. Dat is voor mij het mooie van het sinterklaasfeest. Doe jij ook mee met de groene Sint?

Vast iets

Afgelopen zaterdag was ik bij de gezamenlijke startdag van de Vastenaktie en de Adventsactie. Het was een inspirerende dag en het voelde als een warm bad om met zoveel mensen (bijna 300) samen te zijn. Allemaal mensen die zich actief inzetten voor de projecten die door de Vastenaktie en Adventsactie worden ondersteunt. Voor mij was het mooiste van de dag het samen zingen van het vastenaktielied dat Stan Fritschy heeft geschreven. De tekst van dit lied heeft mij echt geraakt. Je zou zeggen dat het geschreven is voor het thema Groen Geloven. De tien geboden voor het milieu zijn er vrijwel allemaal in terug te vinden.

Vastenaktielied ‘Vast iets’
(Tekst: Stan Fritschy, melodie: ‘Zomaar een dak boven wat hoofden’)

Vast iets voor mij, wat ik ook nastreef,
dromen van recht en waardigheid.
Breken van brood, delen de beker,
vasten uit solidariteit.
Vast iets uit liefde, hoop en geloof,
omdat het anders kan,
een leven naar Gods plan!

Vast iets voor mij, oren wijd open,
horen wat mijn hart inspireert.
Droom die mij roept – krachtvol en moedig –
vraagt mij om wat het zwaarste weegt.
Vast iets voor mensen ver van ons bed,
die dromen net als wij,
van leven frank en vrij!

Vast iets voor mij: méér doen met minder,
leven naar menselijke maat.
Aarde zo rijk, genoeg voor allen;
wonder van delen, overdaad!
Vast iets voor nu en vast voor het kind,
altijd en wereldwijd,
dromen van duurzaamheid.