Het wonder van zaad

In het laatste weekend van augustus heb ik deelgenomen aan een retraite ‘Met hartstocht voor de wereld’; een tweedaagse retraite over Laudato Si’, verwondering en inzet. Er was aan de deelnemers gevraagd of ze een voorwerp wilden meenemen dat symbool staat voor hun betrokkenheid bij de Aarde. Ik ging dus nadenken over wat ik zou meenemen. Mijn keus is gevallen op de vruchtdozen met zaad van de bolderik. Lees verder

Maak van je tuin een insectenwalhalla

Maak van je tuin een insectenwahalla. Insecten willen niet alleen een plek om te schuilen of te nestelen, zoals kan in het insectenhotel (zie vorige blog), maar ook eten en een plekje om zich voort te planten. Doe daarom mee met de operatie Steenbreek en vervang de tegels eens voor mooie bloeiende planten; voedsel- en waardplanten voor de insecten. Bij een tuincentrum bij ons in de buurt kreeg je een plant als je een tegel inleverde. Een plant voor een tegel, een mooie deal. Lees verder

Help, de insecten

Help, de insecten verdwijnen. In 30 jaar zijn hun aantallen met 75% afgenomen. De insecten worden als de hoeksteen van ecosystemen beschouwd. De achteruitgang van weide- en zangvogels kan niet los gezien worden van het teruglopend aantal insecten. Alles hangt met alles samen. Als het slecht gaat met één soort, zal dit een effect op andere soorten hebben. Lees verder

GroeneKerkendag

Vandaag even geen eigen blog maar aandacht voor de aankomende GroeneKerkendag op 8 oktober. Warm bij u aanbevolen.

logogroenekerk-rgb-diap-transparantOp zaterdag 8 oktober vindt in de Ontmoetingskerk in Ede voor de vijfde keer de GroeneKerkendag plaats. Tijdens dit jubileum biedt Tear een inspirerende dag vol spraakmakende sprekers en workshops voor iedere kerk die door het geloof gemotiveerd is om te zorgen voor onze naaste en de schepping. En samen willen we vieren dat we de honderdste Groene Kerk mogen verwelkomen. De GroeneKerkendag is een initiatief van Kerk in Actie en Tear.

Op het podium

Drie sprekers staan er tijdens de GroeneKerkendag op het podium. Adrian de Groot Ruiz staat in de top 100 van invloedrijkste mensen op het gebied van duurzaamheid. Hij is een veelgevraagd spreker in Europa en Amerika. Sjef Staps is projectleider duurzame ontwikkeling voor het Louis Bolk instituut en vertelt over biodiversiteit. Anastasia Kellermann gaat in op het thema duurzaam leiderschap en vertelt hoe je de hele gemeente in beweging kan zetten voor duurzaamheid.

Workshops

Tijdens deze dag presenteren drie totaal verschillende nieuwe Groene Kerken zich. Zij vertellen op welke manier zij Groene Kerk zijn. Tijdens de workshopronde kun je kiezen uit acht verschillende workshops, waaronder de workshop ‘God in de supermarkt’ (over voedsel) en workshops over energiebeheer en rentmeesterschap. Aan het einde van het programma kun je met een hapje en een drankje inspiratie opdoen voor het groener maken van je kerk, op de markt van diverse duurzame producten en initiatieven.

Tijd en plaats

De GroeneKerkendag wordt jaarlijks door Kerk in Actie en Tear georganiseerd en vindt plaats op 8 oktober in de Ontmoetingskerk aan de Zuilestein 1 in Ede. Het programma start om 9.30 uur met koffie en duurt tot 16.00 uur. De kosten voor deze dag bedragen 10 euro en zijn inclusief een biologische lunch. Meld je hier aan voor de GroeneKerkendag: https://www.groenekerken.nl/groenekerkendag/

De natuur erkennen als een boek

kardinaalsmuts

Kardinaalsmuts, het zaad is giftig, maar het oranje vruchtvlees niet. Vogels poepen het zaad onbeschadigd weer uit.

Ik blijf het een mooie uitnodiging van Franciscus van Assisi vinden om ons uit te nodigen de natuur te erkennen als een fantastisch boek, waarin God tot ons spreekt en iets van zijn schoonheid en goedheid laat zien. Voor Franciscus was elke ontmoeting met de dieren en de bloemen van het veld een gods-ontmoeting. Wat zou het mooi zijn als we zoals Franciscus konden kijken naar de natuur, al was het maar een klein beetje.

Het is daarom een grote verdienste van natuurgidsen dat zij mensen zo leren kijken dat de verwondering wordt wakker gemaakt. Verwondering gaat voor mij verder dan alleen maar genieten van de schoonheid van de bloemen en de vlinders. Verwondering heeft voor mij te maken met het samenspel dat tussen de planten en dieren bestaat, met het vormgeven en functioneren van de levensprocessen in een plant en de diversiteit die dat heeft opgeleverd.

Gisteravond was ik mee met een excursie in het van Gimborn Arboretum in Doorn. De wandeling had het aanlokkende thema bomen en alcohol. We leerden dat er voor het maken van alcohol vooral sap en suiker nodig is. Sappige vruchten met de juiste suikers lenen zich hier dus uitstekend voor. Peren zijn echter weer minder geschikt want die bevatten veel sorbitol, een moeilijk fermenteerbare suiker.

pawpaw

Vruchten van de pawpaw. Hier worden ze niet zo groot.

De vruchten zijn dus voor ons aantrekkelijk om eventueel alcoholhoudende dranken van te maken, maar voor de plant maken ze deel uit van de strategie om het zaad te verspreiden. Daar draait het voor de boom of plant immers om. Planten zijn enorm inventief als het om bestuiving en verspreiding gaat. Veel bloemen hebben heldere kleuren als geel en rood en zijn daardoor aantrekkelijk voor bijen, vlinders en hommels, die voor de bestuiving zorgen. Vaak ruiken ze ook nog lekker. De bloemen van de pawpaw echter, een struik die in de vruchtbare valleien van het zuidoosten van Noord Amerika voorkomt, zijn echter bruin en stinken, tenminste voor ons. Ze ruiken naar rottend vlees. Daarmee trekken ze aasvliegen aan die vervolgens de bloemen bestuiven. De aasvliegen moeten wel van de ene boom naar de andere vliegen, want het stuifmeel van bloemen uit een boom kan niet de andere bloemen van dezelfde boom bevruchten. Dat is ook weer zo’n trucje van de natuur om inteelt te voorkomen. De pawpaw is net als de papaya lid van de zuurzakfamilie en wordt ook wel de prairiebanaan genoemd. De vruchten smaken naar, u raadt het al, banaan. Hiermee is het vruchtvlees aantrekkelijk voor dieren die daar lekker van eten, maar de zaden ongemoeid laten en daardoor verspreiden.

Share a seed

Iedereen die een moestuin heeft weet dat oogsten begint met zaaien. Zaden staan aan het begin van de voedselketen. Zonder zaden komt er domweg geen eten op ons bord. Maar van wie zijn de zaden eigenlijk?

share a seed vrouw

foto: Sascha de Boer, foto-expositie share a seed.

Vroeger was het logisch dat boeren zelf de zaden beheerden. Ze zaaiden ze, ze verzorgden het gewas en aan het eind van het seizoen konden ze het nieuwe zaad oogsten. Een deel werd gebruikt voor consumptie. Een ander deel, meestal de beste en grootste zaden, werden bewaard voor het volgende seizoen. Op deze manier pasten de gewassen zich ook geleidelijk aan de groeiomstandigheden aan.

Nu is het zo dat steeds meer zaden in handen zijn van grote zaadbedrijven. De kleine boeren in bijvoorbeeld Afrika zitten daar helemaal niet op te wachten. Het zijn geen commerciële boeren. Ze willen gewoon hun eigen families en eventueel wat meer dorpsgenoten voeden. Het ontbreekt hun echter nu aan kennis om hun gewassen aan te passen aan de klimaatverandering. Daarom heeft Oxfam Novib in Zimbabwe farmer field schools opgezet. Boeren kunnen zo weer onafhankelijk worden van de commerciële zaden en leren weer hun eigen speciale gewassen te verbeteren.

shareaseedaenmSascha de Boer heeft hier een prachtige foto-expositie over gemaakt. De foto’s spreken voor zich. Mooie vrouwen die trots zijn op hun zaden en vertellen wat voor positieve invloed de nieuwe kennis over zaad en het uitwisselen van zaden op hun leven heeft. Mijn dochter en ik hebben de kleine maar zeer mooie expositie in Rotterdam gezien en er echt van genoten. De vrouwen op de foto’s en hun verhalen raken je echt.

Wil je de expositie zelf nog zien, of een mooie ketting met zaadjes uit Zimbabwe bestellen kijk dan op www.shareaseed.nl, ook voor een korte, maar hele mooie en informatieve video.

Begeerte

In deze videoboodschap vraagt de paus om ons te bevrijden van het consumentisme dat ons in zijn greep houdt. Het consumentisme, ofwel onze overmatige levensstijl van verspilling en vervuiling leidt immers tot klimaatverandering en het verlies van biodiversiteit. Dit bedreigt ons eigen bestaan, met dat van de arme en kwetsbare mensen in het bijzonder. Voordat we ons afvragen hoe we ons kunnen bevrijden van de ketenen van het consumentisme moeten we misschien eerst eens kijken waardoor het consumentisme zo welig kan tieren. Lees verder