Vasten, een kuur in soberheid

De vastentijd is traditioneel een periode van bezinning, sober leven en aandacht voor anderen. Paus Franciscus wijst in zijn encycliek Laudatio Si’ ons erop dat soberheid een deugd is die we nodig hebben om samen zorg te dragen voor ons gemeenschappelijk huis. De vastenperiode is een uitgelezen moment om te oefenen in soberheid. Lees verder

Advertenties

Eucharistie

Afgelopen zaterdag was ik bij de bruisende vijfde editie van de Groene Kerkendag. In de workshop ‘De Bijbel: bron van groene inspiratie!?’ vertelde een meneer over een mooie ontmoeting die hij had met een vrouw uit, ik dacht, de Filippijnen. Zij spraken over hoe we als mensheid met de Aarde omgaan (niet zo goed dus) en vroeg haar waar zij haar motivatie vandaan haalde om zich te blijven inzetten voor een leefbare aarde, om hierin te blijven geloven. Haar antwoord verbaasde hem. “De eucharistie”, zei zij. Lees verder

Vreugdevolle soberheid

Gister was het aswoensdag en is de vastentijd begonnen, een periode waarin christenen zich innerlijk voorbereiden op Pasen. Van thuis heb ik het vasten meegekregen. Wij aten bij het ontbijt de eerste boterham met tevredenheid (zonder beleg) en dan ging er een dubbeltje in het spaarpotje voor “Gast aan tafel”.

Geen vlees

In ons gezin proberen we ook elk jaar een vorm van vasten te vinden. Al heel lang doen we tijdens de vastentijd geen rozijntjes in de yoghurt. Dat was toen de kinderen klein waren een makkelijke manier om toch iets soberder te leven en voor hun heel begrijpelijk. We doen het nog steeds. Maar we zoeken ook naar andere manieren. Daarbij staat de zorg voor de schepping centraal. Zo zijn we vorig jaar gaan CO2 vasten. Omdat we geen auto hebben kwamen we uit, heel traditioneel, op geen vlees eten. Dit jaar gaan we in het kader van het vastenactie project, ‘Water, bron van alle leven’, watervasten. En wat blijkt, ………dat kun je veel beter doen door geen vlees te eten dan door korter of minder te douchen. We staan er vaak niet zo bij stil, maar de productie van onze kleding en voedsel vraagt heel veel water, met name vlees. 15.000 liter voor een kilo rundvlees is niet niks. Met dat water kun je 300 keer douchen!!

koolmeesegel-hotel-beer

Vasten en bidden

Aanstaande zondag lezen we het bijbelverhaal dat Jezus de woestijn in ging om te vasten en te bidden. Alja Tollefsen, een lid van het theologisch elftal van Trouw, zegt dat alle nadruk op het vasten werd gelegd, maar het ging natuurlijk om het bidden (Trouw 6 feb 2015). Je richten op God en reflecteren op wat je als mens aan het doen bent. Reflectie en bezinning kunnen leiden naar soberheid en dat is iets anders dan alleen maar droog brood en water. Soberheid zou je misschien wel een vreugdevolle deugd kunnen noemen. Paus Franciscus zegt in de encycliek Laudato Si “De christelijke spiritualiteit houdt een groei in soberheid en een vermogen om met weinig te genieten voor. Het is een terugkeer naar de eenvoud die het ons mogelijk maakt stil te staan om te genieten van de kleine dingen, te danken voor de mogelijkheden die het leven biedt, zonder ons te hechten aan wat wij hebben, of treurig te worden om wat wij niet bezitten.”

DSCN0809 lieveheers-001OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Vreugdevolle soberheid

In hetzelfde artikel in Trouw zegt Bisschop de Korte dat hij in de traditie van het vasten nog altijd een belangrijke kritiek op de consumptiemaatschappij ziet: “Bezitten wij de dingen, of worden wij door de dingen bezeten?” Bewust beleefde soberheid werkt bevrijdend, zegt de paus. Dan word je minder vatbaar voor alle prikkels uit de consumptiemaatschappij en hoef je niet zo nodig met alles mee te doen. “Zij die van ieder ogenblik genieten en dit beter beleven, zijn degenen die ophouden hier en daar iets op te pikken en daarbij altijd zoeken wat zij niet hebben. Je ervaart dan wat het betekent iedere persoon en ieder ding te waarderen, je leert vertrouwd te raken met de eenvoudigste dingen en weet er van te genieten.” Ik heb al vaker geschreven dat ik iets hiervan ervaar in onze fietskampeer-vakanties. Maar wat zou het mooi zijn als je dat elke dag mag ervaren. De vastentijd is in ieder geval een mooie periode om te oefenen in vreugdevolle soberheid.

Oecumenische viering

Wat is een oecumenische viering toch verrijkend. Het samen zijn, samen bidden en zingen geeft echt een gevoel van verbondenheid. En dan nog te beseffen dat overal op de wereld mensen in kerken samenkomen om samen te vieren rondom dezelfde liturgie die dit jaar door mensen in Letland was samengesteld. Mij doet dat wat. Op zo’n moment voelen al die mensen echt als kinderen van één Vader, mijn zusters en broeders. Onze Vader, krijgt dan betekenis.

Heel mooi was het dan ook om het Onze Vader ieder op zijn of haar eigen manier te bidden. Dan merk je dat de cadansen in het gebed van de verschillende stromingen van elkaar verschillen. Maar ze werden op elkaar afgestemd. Heel natuurlijk werd er gewacht tot ieder de strofe klaar had, voordat er aan de nieuwe werd begonnen. Zo ontstond er in mijn beleving een dynamisch, harmonisch geheel; een wolk van gebeden die de kerk vulden.

Bijbel

Boek, jij bent geleefd

Samen zingen. Het was een feest om mee te zingen in het koor, een samenvoeging van de Cantorij en mijn eigen koor. En wat een verrassing was het om te ontdekken dat we een prachtig lied in ons eigen repertoire hadden zitten dat we zelf totaal vergeten waren. Ik kende het niet en ik zing toch al aardig wat jaren mee. We hebben het lied “Boek, jij ben geleefd, zeg ons hoe te leven” met veel genoegen afgestoft en glans gegeven. We gaan het vast weer vaker zingen. En dat geldt ook voor een, voor mijn koor, nieuw lied “Dit ene weten wij, en aan dit één houden wij ons vast”.

 

Nieuwe website Laudato Si

laudato si franciscus met vogelsHet is verheugend te merken dat er op vele plekken in het land mensen binnen en buiten de kerk aan de slag gaan met de encycliek Laudato Si, die vorige zomer van de hand van paus Franciscus is verschenen. En dan te bedenken dat dit waarschijnlijk over de hele wereld zo is. Bij die gedachte krijg ik een beetje kippenvel, maar wordt er ook warm van.

In de encycliek roept paus Franciscus alle mensen van goede wil op om zorg te dragen voor de schepping en voor de armen. Daarvoor is een ecologische bekering nodig, een drastische verandering van levensstijl, die gericht is op het behoud van de schepping, op het verbeteren van de levensomstandigheden van de meest kwetsbare mensen op aarde, op het algemeen welzijn van heel de aarde inclusief de generaties die na ons komen.

Het is geen makkelijke opdracht waar we voor staan. Daarom moeten we er ook samen, met ons allen aan werken. Samen de encycliek lezen, er over praten. Wat betekent dit voor ons? En last but not least wat gaan we doen? Niet, wat kunnen we doen, maar letterlijk wat gaan we doen?

Ter ondersteuning van deze opdracht heeft de KNR (Konferentie Nederlandse Religieuzen) een nieuwe website gelanceerd. De website www.laudato-si.nl (let op het streepje) wil mensen stimuleren en ondersteunen om met ‘Laudato Si’ aan de slag te gaan. De site is overzichtelijk ingedeeld. Verdiepingsteksten, teksten voor vieringen en gebedsdiensten zijn makkelijk te vinden. Ook worden er activiteiten die georganiseerd worden rondom Laudato Si vermeld. De eerste staat er al op. Een landelijke dag op zaterdag 23 april in Bennekom.

Ik zou zeggen, laat je inspireren door deze nieuwe site en je aansteken door de heilige Geest om jou steentje bij te dragen aan ons gemeenschappelijke huis.

Christmas lullaby (3)

Christmas lullaby is een prachtig kerstlied (wiegelied) van John Rutten, dat we graag zingen met ons koor. In de kersttijd geef ik een overpeinzing bij elk van de drie coupletten.

What though your treasures are not gold or incense?
Lay them before him with hearts full of love.
Praise to the Christ child, and praise to his mother
who bore us a Saviour by grace from above.

Het overkomt ons allemaal wel eens. Het gevoel met lege handen te staan.

Wat als jou geschenken geen goud of wierook zijn?
Leg ze voor hem neer met een hart vol liefde.
Eer het kind Jezus en eer zijn moeder
Die een redder ter wereld heeft gebracht
bij de genade van God.

Wat we geven hoeft niet altijd tastbaar te zijn. Sterker nog, het mooiste dat we kunnen geven is niet tastbaar. Liefde, aandacht, we kunnen het allemaal geven en we vinden het fijn om het te ontvangen. ”Wat heerlijk dat je er bent.” Er zijn is vaak al genoeg.

drie wijzen bij jezusDe wijze mannen hadden wel dure geschenken meegebracht: goud, wierook en mirre. Zij legden deze geschenken ook met een hart vol liefde voor Jezus neer. Kijk maar naar de plafondschildering van de kerk ”Das Munster” in Basel. De wijze (of koning) is op de knieën gegaan en heeft zelfs zijn eigen kroon afgelegd. Hij moet door het kind geraakt zijn om zo’n deemoedige houding aan te nemen. Iets  van Jezus’ boodschap zal hij herkend en erkend hebben.

De wijze mannen hoefden hun hypothese, de Messiah is geboren, niet te verwerpen. De omgeving van de boreling kwam weliswaar niet overeen met hun verwachtingen. Het siert hun dat ze desondanks toch hun verlosser herkenden. Ze gaan langs een andere weg naar huis terug. Hun leven is door de ontmoeting met de baby Jezus voorgoed veranderd.