Kerstgedachte

Sinterklaas had nog maar net hielen gelicht of de Kerstman arriveerde al met toeters en bellen in Maastricht, compleet met slee en rendieren. Nu woont de Kerstman voor een paar weken in en huis op het Vrijthof, dat deel uitmaakt van de jaarlijkse kerstmarkt.

 

Commercie

Ik heb niks tegen kerstmarkten. Ik verkoop mijn bijenwasdoeken ook wel eens op een kerstmarkt. Meestal zijn ze best gezellig, met leuke kramen, muziek, houtvuurtjes en natuurlijk van alles te eten en te drinken. Het past ook wel bij de donkere tijd van het jaar. Maar is het ook kerst?  Toen ik het item over de Kerstman in Maastricht zag op het nieuws, dacht ik wel dat het lijkt of van kerstmis alleen maar de verpakking overblijft. De inhoud raakt verloren. Stijn Fens zei het zo “Arm Maastricht, God verlaten en de commercie omarmd.” (Trouw 17-12-2016).

 

In jouw hart

Wat was het dan ook mooi om kort daarna het artikel “Vandaag is het Kerst” te lezen in Straatnieuws, De Utrechtse Daklozenkrant. De schrijfster was naar de dagopvang van het Catharijnenhuis gegaan om daar aan dak- en thuislozen te vragen wat de gemeenschap kan doen om de kersttijd ook voor hun een fijne tijd te maken. Ze schuift aan bij twee vijftigplussers die elkaar broer noemen. Het gesprek waaiert alle kant uit, maar uiteindelijk komt Kerstmis ter sprake. De ene broer filosofeert: “De gedachte van kerst is dat het kind niet in Maria wordt geboren, maar in jouw hart. Dat is de kern, als je dat toelaat dan ga je kerstmis verstaan.” Dan mijmert hij verder dat mannen en vrouwen allebei moeder zijn. Een moeder zorgt altijd voor haar kind. Zo is er altijd liefde.

kerststal plafond kerk basel

Omgekeerde wereld

De andere broer wijst op het belang dat het de herders waren, de mensen aan de rand van de samenleving, en niet de koning of de minister die naar Jezus werden gebracht. Het kerstverhaal laat hiermee zien dat eenvoudige mensen net zo belangrijk zijn als de hoge heren en de rijken. Dan komt het gesprek op rijkdom.

 

Rijkdom

Rijkdom heeft volgens de broers weinig te maken met geld. “Rijkdom is delen door gesprek, door open vragen te stellen en door naar elkaar te luisteren. Precies wat er in dit gesprek gebeurt.” “Net zoals nu met hem, wij kennen elkaar ook pas anderhalf uur!” De twee verwante zielen blijken helemaal geen broers te zijn. Ze zeggen het gewoon omdat ze in elkaar een verwantschap voelen. Is dat niet prachtig?

 

Advies van Broer

Het advies van Broer is: “Neem kerst niet als een verhaal, want kerst zit in jezelf. Handel daarnaar en neem een dakloze mee naar huis.” Ja, denk ik dan, je hebt ergens natuurlijk wel gelijk, maar toch doe ik het niet. Bij mij blijft het bij het voornemen om wat vaker een praatje te maken met de straatkrant verkoopster. Niet alleen maar snel even een krantje kopen, maar delen door gesprek.

 

Ik wens jullie allemaal een warm en betrokken Kerstfeest en een inspiratievol 2017.

 

Bron: Artikel “Vandaag is het Kerst”. Verschenen in Straatnieuws nr 17, 2016 en geschreven door Franca Duym.

Advertenties

Christmas lullaby (3)

Christmas lullaby is een prachtig kerstlied (wiegelied) van John Rutten, dat we graag zingen met ons koor. In de kersttijd geef ik een overpeinzing bij elk van de drie coupletten.

What though your treasures are not gold or incense?
Lay them before him with hearts full of love.
Praise to the Christ child, and praise to his mother
who bore us a Saviour by grace from above.

Het overkomt ons allemaal wel eens. Het gevoel met lege handen te staan.

Wat als jou geschenken geen goud of wierook zijn?
Leg ze voor hem neer met een hart vol liefde.
Eer het kind Jezus en eer zijn moeder
Die een redder ter wereld heeft gebracht
bij de genade van God.

Wat we geven hoeft niet altijd tastbaar te zijn. Sterker nog, het mooiste dat we kunnen geven is niet tastbaar. Liefde, aandacht, we kunnen het allemaal geven en we vinden het fijn om het te ontvangen. ”Wat heerlijk dat je er bent.” Er zijn is vaak al genoeg.

drie wijzen bij jezusDe wijze mannen hadden wel dure geschenken meegebracht: goud, wierook en mirre. Zij legden deze geschenken ook met een hart vol liefde voor Jezus neer. Kijk maar naar de plafondschildering van de kerk ”Das Munster” in Basel. De wijze (of koning) is op de knieën gegaan en heeft zelfs zijn eigen kroon afgelegd. Hij moet door het kind geraakt zijn om zo’n deemoedige houding aan te nemen. Iets  van Jezus’ boodschap zal hij herkend en erkend hebben.

De wijze mannen hoefden hun hypothese, de Messiah is geboren, niet te verwerpen. De omgeving van de boreling kwam weliswaar niet overeen met hun verwachtingen. Het siert hun dat ze desondanks toch hun verlosser herkenden. Ze gaan langs een andere weg naar huis terug. Hun leven is door de ontmoeting met de baby Jezus voorgoed veranderd.

Christmas lullaby (2)

Christmas lullaby is een prachtig kerstlied (wiegelied) van John Rutten, dat we graag zingen met ons koor. In de kersttijd geef ik een overpeinzing bij elk van de drie coupletten.

Where are his courtiers, and who are his people?
Why does he bear neither scepter nor crown?
Shepherds is courtiers, the poor for his people,
With peace as his sceptre and love for his crown.

De wijzen waren op zoek naar een koning maar:

Waar is zijn hofhouding, wie is zijn volk?
Waarom draagt hij scepter noch kroon?

Dat zit zo:

Herders zijn zijn hofhouding, de armen zijn volk
Met vrede als scepter en liefde als zijn kroon.

scepter and crownvrede_van_het_hart

 

 

 

 

 

Geen koning dus die uit is op macht om te heersen over de mensen, om met geweld de vijand (de Romeinse bezetters) te verslaan. Geen koningschap van deze wereld. Het koningschap van Jezus komt niet overeen met wat we gewend zijn onder koningschap te verstaan. Jezus is er niet op uit macht uit te oefenen over anderen. Als Jezus macht heeft is het in anderen. Daarvoor heeft Hij geen uiterlijk vertoon nodig, geen scepter of kroon, maar vrede en liefde. Zo weet Jezus mensen tot geloof te brengen waar ze in cynisme gevangen zaten, tot verlangen te bewegen waar ze dat verlangen allang afgelegd hebben (Erik Borgman, 2015, Waar blijft de kerk?).

Kerstmis, dromen van een gezonde Aarde

“Laat komen, Hij die komen zal, verlangend zien wij naar Hem uit.”

Verlangen. Deze acclamatie, uit een gezongen tafelgebed, verwoordt voor mij de essentie van de advent en kerstmis: verlangen, hoop en vertrouwen. “Verlangend zien wij naar Hem uit.”
Zien wij niet net zo verlangend uit naar een Aarde die weer gezond is, naar de heelheid van de gebroken schepping? Een verlangen dat ons ertoe drijft om de handen uit de mouwen te steken om ons ‘gemeenschappelijke huis’ te behoeden voor verder verval en te voorzien van nieuwe fundamenten, muren en een dak.

Hoop. Daarbij worden we geholpen door hoop. Hoop, die voorkomt dat we de moed laten zinken. Hoop is niet hetzelfde als optimisme, schrijft Vaclav Havel (voormalig President van Tsjechië en schrijver), evenmin de overtuiging dat iets goed zal aflopen. Het is de zekerheid dat iets zinvol is, onafhankelijk van het resultaat.

Vertrouwen. In de acclamatie klinkt ook vertrouwen. “Hij die komen zal”, het wordt heel stellig gezegd. Wat zou het mooi zijn als wij ook dat vertrouwen kunnen hebben als het gaat om zorg voor de schepping. Als het gaat om de uitwerking van het akkoord van de klimaattop in Parijs. De regeringsleiders van bijna 200 landen spreken hun verlangen uit om de Aarde te redden. Dat is op zich hoopgevend. Maar gezien de reacties, inclusief mijn eigen reactie, ontbreekt het nog aan vertrouwen. Gaan de landen doen wat ze beloven? Is het genoeg? Maar ik blijf hopen dat het vertrouwen zal groeien.

kerststal plafond kerk basel

Geboren in een mensenkind. Laten we echter niet vergeten dat al heel veel mensen zich met hart en ziel inzetten voor een gezonde Aarde. En dat we daarbij een bondgenoot hebben: God zelf. Met kerstmis krijgt God een gezicht. Hij wordt geboren, in een mensenkind, als vluchteling, in een simpele stal. Daarmee laat Hij ten diepste zien dat het leven de moeite waard is en respect verdient. Ieder leven, van ieder mens, dier of plant. Maar het mag niet blijven bij de droom en de vreugde van het moment van de geboorte. Een heilige zei ooit: “Christus kan duizend keer geboren zijn in Bethlehem, maar alles is tevergeefs als Hij niet geboren wordt in mij!”

NaastenliefdeLaten we daarom met kerstmis weer stilstaan bij wat het betekent om Jezus geboren te laten worden in onszelf. Kerstmis is het feest dat laat zien dat we niet zonder elkaar kunnen. Het vraagt om oprechte naastenliefde. Als die naastenliefde een belangrijke rol krijgt bij het maken van onze eigen dagelijkse keuzes, maar ook bij de keuzes die landen moeten maken, dan zal de droom van een gezonde Aarde steeds meer werkelijkheid worden.