Toekomst Zaaien

Toekomst Zaaien bestaat al een paar jaar. Het is in 2006 in Zwitserland begonnen en in 2011 door Stichting Demeter ook in Nederland geïntroduceerd, onder andere om consumenten in contact te brengen met de kiem van hun voedsel, want al het voedsel begint immers met zaad. Ik had helaas nog nooit meegedaan. Het leek me een geweldig gevoel om naast elkaar breedwerpig zaaiend over de akker te lopen. Dat wilde ik graag een keer meemaken. Zondag 28 oktober op de Kraaybeekerhof in Driebergen was ik daarom een van de vele mensen die de winterrogge hebben uitgezaaid. Lees verder

Volle oogst

Het roer moet om in de landbouw. Dat zegt minister Schouten in haar landbouwvisie die ze begin september presenteerde. De huidige voedselproductie is onhoudbaar. Dat het roer om moest was voor een heleboel mensen, boeren en consumenten, al lang geleden duidelijk. Zij hebben niet gewacht op de politiek maar zijn zelf begonnen met het ontwerpen en ontwikkelen van nieuwe voedselproductiesystemen. Daardoor kent Nederland nu een grote variabiliteit aan voedselnetwerken, welke staan beschreven in het inspirerende boek ‘Volle oogst’. Lees verder

Is een kwal gelijk aan een kopje koffie? (2)

“Wij mogen alles met dieren doen, zolang ze niet lijden. Als kwallen niet kunnen lijden, zie ik niet wat het verschil is tussen een kwal en het kopje koffie dat ik nu aan het drinken ben,” zei filosoof Bas Haring ruim een maand geleden in Trouw. In mijn vorige blog heb ik hier al op gereageerd, maar ik wilde er nog veel meer over zeggen. Lees verder

Help, de insecten

Help, de insecten verdwijnen. In 30 jaar zijn hun aantallen met 75% afgenomen. De insecten worden als de hoeksteen van ecosystemen beschouwd. De achteruitgang van weide- en zangvogels kan niet los gezien worden van het teruglopend aantal insecten. Alles hangt met alles samen. Als het slecht gaat met één soort, zal dit een effect op andere soorten hebben. Lees verder

Waar is de landbouw?

De verkiezingen staan voor de deur. Dat kan niemand meer ontgaan zijn. De media staan er bol van. Naast serieuze berichtgeving zijn er ook ludieke acties zoals Lubachs ‘Kamergotchi’. Helaas moet ik melden dat bij ons gezin al verschillende lijsttrekkers zijn gestorven door honger of door gebrek aan aandacht. Maar alles goed en wel, 15 maart moeten/mogen we een keuze maken. Volgens analisten valt er dit jaar ook werkelijk wat te kiezen. De stemwijzer (of andere kieskompassen) kan daarbij wellicht helpen.

Stemwijzer

Het is voor het eerst dat ik de Stemwijzer heb ingevuld. Een beetje spannend vond ik dat toch wel. Zou ik uitkomen bij de partij(en) waarop ik van plan ben te gaan stemmen? En als dat niet zo zou zijn, wat zegt dat dan over mij en wat over de stemwijzer? Deze filosofische gedachte kon ik naast me neerleggen. Mijn twee favoriete partijen kwamen als een en twee bovendrijven. Rest mij dus nog een strategische keuze: relatief groot of klein.

Voedsel verbindt

vleestaxWat mij echter zeer verbaasde was dat in de stemwijzer niets gevraagd werd over landbouw. De vraag of de BTW voor vlees omhoog zou moeten kwam nog het dichtst in de buurt. Naar mijn mening een groot gemis, want voedsel is zo belangrijk. We hebben er allemaal mee te maken. We eten immers elke dag (tenminste in ons land wel). Juist met wat we eten hebben we als consument heel veel invloed op de wereld om ons heen. Voedsel verbindt ons met de Aarde, met planten en dieren en met mensen overal ter wereld. Hoe we omgaan met ons voedsel kunnen we beschouwen als een lakmoesproef voor de waarachtigheid van onze idealen als solidariteit, gerechtigheid, zorg voor de Aarde en zorg voor de schepping.

Groen Kieskompas

Als je het over voedsel hebt dan heb je het over landbouw. Dat wordt misschien nog weleens vergeten. Hoe denken de partijen over een landbouw die gericht is op de lange termijn door het bevorderen van bodemvruchtbaarheid en gebruik te maken van de kracht van de biodiversiteit die de natuur ons biedt? Dat had ik wel willen weten. Blijkbaar dachten er meer mensen zo over, want al gauw kwam ook het Groen Kieskompas. Dit kieskompas is gericht op duurzaamheid; in hoeverre de partijen zich inzetten voor de omslag naar een schone economie. In deze vragenlijst gingen er meer vragen over landbouw.

Natuur en landbouw

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Dat landbouw en natuur onlosmakelijk met elkaar verweven zijn blijkt misschien wel uit de verdeling in thema’s van de vragen. Vragen over het afschaffen van de bio-industrie en bestrijdingsmiddelen die giftig zijn voor bijen zijn ingedeeld bij het thema natuur. Vragen over het afschieten van ganzen, meer ruimte voor rivieren en weidevogels staan bij het thema landbouw, waarschijnlijk omdat deze onderwerpen invloed hebben op de landbouwproductie. De vraag of bedrijven verplicht moeten worden om aan te tonen dat hun producten en investeringen niet leiden tot ontbossing elders op de wereld (thema natuur) is een cruciale vraag. Een dergelijke verplichting heeft verstrekkende gevolgen voor de voedselproductie gezien de hoeveelheden soja en palmolie die gebruikt worden in zowel het primaire productieproces (veevoer) als in de verwerkende industrie. Natuur en landbouw ze gaan hand in hand en dan is het handig als ze beiden dezelfde kant op gaan.

 

 

Boeren met ontzag

Op de middag dat de Groene Bijbel, die helaas toch niet op gerecyceld papier is gedrukt, kreeg ik nog een boekje; Boeren met ontzag. In dit rijk geïllustreerde boekje schetst auteur Wim Schippers waar de landbouw (boer en samenleving) uit de bocht is gevlogen. Maar dat is slechts de aanleiding. Boeren met ontzag laat zien dat er andere perspectieven zijn als de gezonde grenzen, die nu zijn overschreden, in acht worden genomen. Lees verder

Share a seed

Iedereen die een moestuin heeft weet dat oogsten begint met zaaien. Zaden staan aan het begin van de voedselketen. Zonder zaden komt er domweg geen eten op ons bord. Maar van wie zijn de zaden eigenlijk?

share a seed vrouw

foto: Sascha de Boer, foto-expositie share a seed.

Vroeger was het logisch dat boeren zelf de zaden beheerden. Ze zaaiden ze, ze verzorgden het gewas en aan het eind van het seizoen konden ze het nieuwe zaad oogsten. Een deel werd gebruikt voor consumptie. Een ander deel, meestal de beste en grootste zaden, werden bewaard voor het volgende seizoen. Op deze manier pasten de gewassen zich ook geleidelijk aan de groeiomstandigheden aan.

Nu is het zo dat steeds meer zaden in handen zijn van grote zaadbedrijven. De kleine boeren in bijvoorbeeld Afrika zitten daar helemaal niet op te wachten. Het zijn geen commerciële boeren. Ze willen gewoon hun eigen families en eventueel wat meer dorpsgenoten voeden. Het ontbreekt hun echter nu aan kennis om hun gewassen aan te passen aan de klimaatverandering. Daarom heeft Oxfam Novib in Zimbabwe farmer field schools opgezet. Boeren kunnen zo weer onafhankelijk worden van de commerciële zaden en leren weer hun eigen speciale gewassen te verbeteren.

shareaseedaenmSascha de Boer heeft hier een prachtige foto-expositie over gemaakt. De foto’s spreken voor zich. Mooie vrouwen die trots zijn op hun zaden en vertellen wat voor positieve invloed de nieuwe kennis over zaad en het uitwisselen van zaden op hun leven heeft. Mijn dochter en ik hebben de kleine maar zeer mooie expositie in Rotterdam gezien en er echt van genoten. De vrouwen op de foto’s en hun verhalen raken je echt.

Wil je de expositie zelf nog zien, of een mooie ketting met zaadjes uit Zimbabwe bestellen kijk dan op www.shareaseed.nl, ook voor een korte, maar hele mooie en informatieve video.