Maak van je tuin een insectenwalhalla

Maak van je tuin een insectenwahalla. Insecten willen niet alleen een plek om te schuilen of te nestelen, zoals kan in het insectenhotel (zie vorige blog), maar ook eten en een plekje om zich voort te planten. Doe daarom mee met de operatie Steenbreek en vervang de tegels eens voor mooie bloeiende planten; voedsel- en waardplanten voor de insecten. Bij een tuincentrum bij ons in de buurt kreeg je een plant als je een tegel inleverde. Een plant voor een tegel, een mooie deal. Lees verder

De dadelpalm

Afgelopen zondag was het Palmzondag. Die dag gedenken we dat Jezus Jerusalem binnentrok om het daar het Pesachfeest te vieren. De volgende dag was er al een menigte in Jeruzalem voor het feest. Toen ze hoorden dat Jezus ook zou komen, haalden ze palmtakken en liepen ze de stad uit, hem tegemoet, terwijl ze riepen: “Hosanna! Gezegend hij de komt in de naam van de Heer, de Koning van Israël.” (Joh. 12.12-13). Maar hoe kwamen de mensen aan die palmtakken? In de omgeving vanJerusalem groeien geen palmbomen, daarvoor ligt het veel te hoog.

palmzondag

Symbool van overwinning

Het kan zijn dat pelgrims, die net als Jezus naar Jeruzalem gekomen waren om Pascha te vieren, deze takken hebben meegenomen uit Jericho en omstreken. Jericho ligt 900 meter lager en wordt ook wel palmstad genoemd (Deut. 34,3). Daar groeiden volop palmbomen. De statige palm was in die periode (Tweede Tempelperiode van 520 voor Chr. tot 70 na Chr.) het symbool van overwinning. De mensen namen de takken waarschijnlijk mee om er tijdens Pascha als vlaggen mee te zwaaien om de bevrijding uit Egypte te vieren. Door naar Jezus te zwaaien met de palmtakken maakten ze duidelijk dat ze hoopten dat Jezus de nieuwe Koning zou zijn, die hun zou verlossen van de Romeinse bezetter.

 

Diep wortelstelsel

dadelpalmDe palmbladeren waarmee de menigte zwaaide zijn zonder twijfel afkomstig geweest van de dadelpalm (Phoenix dactilifera). Zowel in het Heilige land als in Egypte kwam de dadelpalm algemeen voor. Tijdens de uittocht uit Egypte kwamen de Israëlieten in Elim, een plaats met twaalf waterbronnen en zeventig dadelpalmen (Ex. 15.27). De dadelpalm houdt niet van regen, maar is een echte oaseplant. De boom heeft een zeer diep wortelstelsel; even diep als de boom hoog is, waardoor hij toch bij water kan. En een dadelpalm kan enorm hoog worden. Ik ben getallen tegengekomen van 15 tot 37 meter. Je kunt je dan wel voorstellen dat zo’n boom, met een kroon van uitwaaierende grote geveerde bladeren, een richtpunt vormde voor reizigers in de woestijn. Waar een dadelpalm was, moest wel een oase zijn. Dat betekende niet alleen water maar ook schaduw.

 

Bestuiven

De vruchten, de dadels, waren in die tijd een belangrijke voedingsbron voor de inheemse bevolking. Ook nu nog worden dadels graag gegeten, niet alleen daar, maar ook hier. Die dadels ontwikkelden zich echter niet van zelf. Daar moesten halsbrekende toeren voor uitgehaald worden. De dadelpalm is namelijk tweehuizig. Sommige bomen hebben mannelijke bloemen, en andere bomen vrouwelijke bloemen. Na bestuiving worden aan deze laatste bomen de vruchten gevormd. Om de bestuiving een handje te helpen werden de mannelijke bloeiwijzen, als het stuifmeel rijp was, in de vrouwelijke bomen gehangen. Dat moeten echt hele klimpartijen geweest zijn als je bedenkt hoe hoog die bomen waren.

 

Voedsel

dadelsDe dadels vormden een belangrijke voedingsbron. Maar de dadelpalm bood meer. De bloemen voorzagen de mensen ook rijkelijk van honing. Hiervan maakten ze, door middel van een vergistingsproces, een zoete en alcoholhoudende drank. De Grieken en Romeinen waren grote liefhebbers van de dadels uit Judea. Deze vormden dan ook, tezamen met de honing en de wijn, een belangrijk exportproduct. De dadelpalm was daarmee van groot belang voor de economie van Judea.

 

Loofhutten

De bladeren met de vezelige stelen zijn niet alleen mooi en geschikt om mee te zwaaien bij een feest, maar ook voor andere doeleinden te gebruiken. Bijvoorbeeld voor het maken van dakbedekking of vloermatten, zoals bij de loofhutten. De eerste dag moeten jullie mooie vruchten plukken en takken afsnijden van dadelpalmen, loofbomen en beekwilgen. Zeven dagen lang moeten jullie feestvieren ten overstaan van de Heer, jullie God…..Zeven dagen lang moeten jullie in hutten wonen, elk geboren Israëliet moet in een loofhut wonen, om jullie kinderen eraan te herinneren dat ik de Israëlieten in hutten liet wonen toen ik hen uit Egypte wegleidde. (Lev. 23.40,42-43)

loofhuttenfeest-soekot

 

De wilde stad

Als we aan de stad denken, denken we meestal niet direct aan natuur. Toch maakt de ‘groene’ natuur wel degelijk deel uit van het stadse ecosysteem. Tienduizend van de 40.000 soorten (planten en dieren) die in Nederland voorkomen, leven ook in de stad. Met de wilde bijen gaat het in de stad zelfs beter dan in de landbouwgebieden. Lang leve dus de stadstuintjes, balkonnetjes met bloeiende planten, de bloeiende bomen en het groenbeheer waarbij geen gif meer wordt gebruikt. De film ‘De wilde stad’ toont de verwevenheid van de menselijke en de niet menselijke natuur in Amsterdam. Als je het wilt zien gaat er een wereld voor je open. Lees verder

Waar is de landbouw?

De verkiezingen staan voor de deur. Dat kan niemand meer ontgaan zijn. De media staan er bol van. Naast serieuze berichtgeving zijn er ook ludieke acties zoals Lubachs ‘Kamergotchi’. Helaas moet ik melden dat bij ons gezin al verschillende lijsttrekkers zijn gestorven door honger of door gebrek aan aandacht. Maar alles goed en wel, 15 maart moeten/mogen we een keuze maken. Volgens analisten valt er dit jaar ook werkelijk wat te kiezen. De stemwijzer (of andere kieskompassen) kan daarbij wellicht helpen.

Stemwijzer

Het is voor het eerst dat ik de Stemwijzer heb ingevuld. Een beetje spannend vond ik dat toch wel. Zou ik uitkomen bij de partij(en) waarop ik van plan ben te gaan stemmen? En als dat niet zo zou zijn, wat zegt dat dan over mij en wat over de stemwijzer? Deze filosofische gedachte kon ik naast me neerleggen. Mijn twee favoriete partijen kwamen als een en twee bovendrijven. Rest mij dus nog een strategische keuze: relatief groot of klein.

Voedsel verbindt

vleestaxWat mij echter zeer verbaasde was dat in de stemwijzer niets gevraagd werd over landbouw. De vraag of de BTW voor vlees omhoog zou moeten kwam nog het dichtst in de buurt. Naar mijn mening een groot gemis, want voedsel is zo belangrijk. We hebben er allemaal mee te maken. We eten immers elke dag (tenminste in ons land wel). Juist met wat we eten hebben we als consument heel veel invloed op de wereld om ons heen. Voedsel verbindt ons met de Aarde, met planten en dieren en met mensen overal ter wereld. Hoe we omgaan met ons voedsel kunnen we beschouwen als een lakmoesproef voor de waarachtigheid van onze idealen als solidariteit, gerechtigheid, zorg voor de Aarde en zorg voor de schepping.

Groen Kieskompas

Als je het over voedsel hebt dan heb je het over landbouw. Dat wordt misschien nog weleens vergeten. Hoe denken de partijen over een landbouw die gericht is op de lange termijn door het bevorderen van bodemvruchtbaarheid en gebruik te maken van de kracht van de biodiversiteit die de natuur ons biedt? Dat had ik wel willen weten. Blijkbaar dachten er meer mensen zo over, want al gauw kwam ook het Groen Kieskompas. Dit kieskompas is gericht op duurzaamheid; in hoeverre de partijen zich inzetten voor de omslag naar een schone economie. In deze vragenlijst gingen er meer vragen over landbouw.

Natuur en landbouw

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Dat landbouw en natuur onlosmakelijk met elkaar verweven zijn blijkt misschien wel uit de verdeling in thema’s van de vragen. Vragen over het afschaffen van de bio-industrie en bestrijdingsmiddelen die giftig zijn voor bijen zijn ingedeeld bij het thema natuur. Vragen over het afschieten van ganzen, meer ruimte voor rivieren en weidevogels staan bij het thema landbouw, waarschijnlijk omdat deze onderwerpen invloed hebben op de landbouwproductie. De vraag of bedrijven verplicht moeten worden om aan te tonen dat hun producten en investeringen niet leiden tot ontbossing elders op de wereld (thema natuur) is een cruciale vraag. Een dergelijke verplichting heeft verstrekkende gevolgen voor de voedselproductie gezien de hoeveelheden soja en palmolie die gebruikt worden in zowel het primaire productieproces (veevoer) als in de verwerkende industrie. Natuur en landbouw ze gaan hand in hand en dan is het handig als ze beiden dezelfde kant op gaan.

 

 

Boeren met ontzag

Op de middag dat de Groene Bijbel, die helaas toch niet op gerecyceld papier is gedrukt, kreeg ik nog een boekje; Boeren met ontzag. In dit rijk geïllustreerde boekje schetst auteur Wim Schippers waar de landbouw (boer en samenleving) uit de bocht is gevlogen. Maar dat is slechts de aanleiding. Boeren met ontzag laat zien dat er andere perspectieven zijn als de gezonde grenzen, die nu zijn overschreden, in acht worden genomen. Lees verder

Bijbelse planten

Voedselgewassen als tarwe, gerst, ui, prei, druiven en nog vele anderen zijn niet meer uit ons dagelijks voedsel weg te denken. Velen hiervan worden in de Bijbel genoemd. Jezus gebruikt gewassen of planten in zijn parabels ook vaak als symbool. Kortom, planten in de Bijbel wordt een nieuwe serie van mijn blog.

Appel van Eva?

Laat ik bij het begin beginnen, dacht ik, bij de appel van Eva. Lees verder