Franciscus van Assisi

Vandaag is het Werelddierendag, de dag dat we extra aandacht besteden aan onze (huisdieren). Ze worden eens extra verwend en vertroeteld. Wat we vaak vergeten is dat het ook de naamdag is van Franciscus van Assisi. Hij stierf op 4 oktober 1226. Franciscus had een bijzondere relatie met de natuur en leefde daar ook naar. Hij is een belangrijke inspiratiebron voor mijn eigen levenshouding. Franciscus beschouwde de natuur als schepping. Daarmee is de natuur een uitdrukking van Gods aanwezigheid en integraal onderdeel van de spiritualiteit van Franciscus. En daar herken ik mij in. De natuur is niet alleen iets wat we kunnen gebruiken of waar we bang voor zijn of van kunnen genieten, het is een weg tot Godsontmoeting (W.M. Speelman et al, 2010).

Franciscus preekt voor de vogels.

Franciscus preekt voor de vogels.

Soms heb je het geluk dat je zo’n Godsontmoeting ervaart. Bijna twintig jaar geleden liep ik met een vriendin een stuk van de GR5 in de bergen van Frankrijk met volle bepakking. Het liep tegen het einde van de dag. We waren moe en liepen een beetje naar onze schoenen te staren. Opeens, ik weet niet waarom, keek ik op en zag de zonnestralen in een hoge pol goudkleurig gras. Het was adembenemend mooi. Ik ervoer en aanvaardde dit als de aanwezigheid van God. Het raakte me tot diep in mijn ziel. De vermoeidheid viel van me af. De rugzak was niet meer zwaar en de pijn in mijn voeten was weg. Een intens vredig gevoel kwam over mij. Zo kon ik weer genieten van het prachtige uitzicht en de afdaling naar het pittoreske dorpje waar we gingen kamperen.

Dit is hem niet, maar voor het idee.

Op de foto wordt het nooit zo mooi als in het echt.

Ik denk nog vaak aan het beeld van de goudkleurige graspol. Het is een innerlijk beeld geworden; een bron van kracht en spiritualiteit, maar ook van hoop en troost.

W.M. Speelman, G.P. Freeman en J. van den Eijnden. 2010. Om de hele wereld; inleiding in de franciscaanse spiritualiteit. Franciscaans Studiecentrum.

Zonder auto kan het ook!

U kent ze vast wel, de estafettelopen. Afgelopen zaterdag vierde de Hart van Brabantloop haar zesde lustrum. ‘Zonder Auto kan het Ook‘  vierde haar vijfde lustrum. Al 25 jaar doet ze mee met estafettelopen. Zij doet dit, zoals de naam het al zegt, zonder dat er een auto aan te pas komt. Het hele team verplaatst zich per fiets. Zo hebben we met elkaar niet alleen een sportieve dag, maar zijn we nog duurzaam bezig ook. Bovendien, het is veel gezelliger samen te fietsen dan in de auto’s te zitten.

Heel het gezin doet mee.

Heel het gezin doet mee.

De tweede generatie in actie

De tweede generatie in actie

Dit jaar liep voor het eerst ‘de tweede generatie’ mee. Dat was wel erg bijzonder. Hele gezinnen deden mee. Het doel van de Stichting ‘Zonder auto kan het Ook’, is simpelweg om te laten zien dat het kan zonder auto, ook dit soort estafettelopen. In de beginperiode waren we een bijzonder fenomeen en een zeldzaamheid. Maar goed voorbeeld doet volgen. Nu zijn er vaak meerdere teams die de auto thuis laten. Als je met andere leden van fietsteams praat hoor ik altijd dat ze het doen omdat het gewoonweg veel leuker en ontspannender is. En dat is helemaal waar. Er zijn organisaties van estafettelopen die daar op ingesprongen zijn. Sommige lopen, zoals de Veluweloop, hebben een apart fietsklassement en een aparte fietsroute naast de lopersroute en de autoroute. Daar hebben we toch iets gewonnen in die 25 jaar.

Het team van Zonder Auto Kan Het Ook, september 2013

Het team van Zonder Auto Kan Het Ook, september 2013

Kerk zijn

Hoe kunnen we samen kerk zijn? Een actuele vraag in katholiek Nederland. Op dit moment wordt het bestaansrecht van veel geloofsgemeenschappen bedreigd door het te kort aan priesters en door bisdommen afgedwongen fusies tot hele grote parochies. Dat in deze, vaak vitale, geloofsgemeenschappen creatieve oplossingen zijn gevonden om zonder priester toch samen te vieren en samen kerk te zijn, wordt door sommige bisdommen genegeerd of zelfs afgekeurd, want het zou tegen de regels zijn. Dit beleid jaagt mensen de kerk uit. Maar er gloort hoop, in de persoon van paus Franciscus.

boek paus Franciscus

In het pas verschenen boek  ‘Paus Franciscus. Leven en denken van Jorge Bergoglio’  antwoordt de paus op de vraag of de kerk haar werk goed doet met: “Een wijze priester zei me eens dat we in een situatie verkeren die precies omgekeerd is aan die van de parabel van de goede herder. Ook al had hij negenennegentig schapen in de schaapskooi, toch ging hij op zoek naar dat ene dat verdwaald was. Nu hebben we er eentje in de schaapskooi en de andere negenennegentig gaan we niet zoeken. De kerk staat voor een fundamentele keuze om naar de mensen op zoek te gaan.”

De paus geeft ook nog een mooi voorbeeld hoe je dan naar de mensen op zoek moet gaan. “Volgens godsdienstsociologen is de invloed van een parochiekerk merkbaar in een straal van 600 meter. In Buenos Aires is de afstand tussen de parochiekerken ongeveer 2000 meter. Daarom heb ik priesters voorgesteld een garage te huren, een bereidwillige leek te zoeken en hem de taak te geven om daar een beetje bij de mensen te zijn, catechese te geven en zelfs de communie te brengen aan de zieken of aan anderen die deze zouden willen ontvangen.’ In onze Vinexwijken moeten de pastoors ook naar de mensen toe, omdat daar vaak nog geen geloofsgemeenschappen bestaan. Pastoor Martin Los doet dit via een blog en twitter, en door op straat zichtbaar te zijn. Hij draagt daarom weer zijn witte boord.

Houden onze 'herders' echt van hun kudde? Of zijn het vergadertijgers?

Het Volk van God wenst herders en geen functionarissen.

Een goede herder gaat op zoek naar ieder schaap.

Een goede herder gaat op zoek naar ieder schaap.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Paus Franciscus laat hier een heel ander beeld van de kerk zien dan wat de Nederlandse bisschoppen voor ogen staat. We moeten ons steeds weer afvragen waar het in wezen om draait. ‘Wat is kerk zijn?’ De paus zegt in een interview met Antioni Spadaro: “Het beeld van de Kerk dat me bevalt, is dat van het heilige, gelovige volk van God.” De paus droomt van een Kerk die Moeder is en tegelijk Herderin. “Het Volk van God wenst pastores, herders en geen functionarissen of een staatsclerus. Vooral bisschoppen moeten in staat zijn geduldig de stappen van God met zijn volk te ondersteunen, zodat niemand achterwege blijft. Ze moeten de kudden kunnen begeleiden wanneer die de intuïtie aan de dag legt om nieuwe paden te bewandelen.”

“Laat ons een kerk proberen te zijn die nieuwe wegen bewandelt, die in staat is zichzelf te overstijgen en de hand uit te steken naar degenen die haar niet kennen.”

Voor mij zijn dit hoopgevende woorden. Mijns inziens geven ze de gelovigen de vrijheid om met eigen oplossingen te komen die het beste bij hun geloofgemeenschap past. Waar samen gevierd kan worden, maar waar ook naar elkaar wordt omgezien. Waar volop ruimte is voor geloof, hoop en liefde.

Marjolein Tiemens-Hulscher

Geen vrede zonder duurzaamheid

Waarom is 21 september een belangrijke dag? Dat was een vraag van een quiz in de Kidsweek. Voor mij is het een belangrijke dag, omdat 13 jaar geleden ons eerste kind werd geboren; een gebeurtenis die je natuurlijk nooit meer vergeet. Maar het antwoord was: omdat 21 september de Internationale Dag van de Vrede is en het komende week vredesweek is.

Vrede, cartoon van Len voor 2013

Vrede, cartoon van Len Vredesweek 2013

Vrede, cartoon van Len Vredesweek 2012

Vrede, cartoon van Len Vredesweek 2012

 

 

 

 

 

 

 

 

Vrede, daar verlangen we allemaal naar. In Nederland leven we al weer 68 jaar in vrede, tenminste als je onder vrede verstaat, zonder oorlog. En daar zijn we dankbaar voor. Maar we weten ook dat op andere plekken in de wereld dit niet zo is. Ik denk aan Afghanistan en Syrië. Maar ik denk ook aan bijvoorbeeld Colombia, Nigeria en Congo. In deze landen is het delven van grondstoffen als steenkool, olie, goud of andere metalen oorzaak van conflict en vervuiling, in plaats van een bron van welvaart en vrede. Gister (19 september) stond nog op de voorpagina van Trouw: ‘Misstanden in kolenmijnen van Colombia verergeren; de mijn die een moordkuil werd.’

De macht om de coltanwinning maakt de leefomgeving onveilig.

De macht om de coltanwinning maakt de leefomgeving onveilig.

Vaak denk ik dan, waar halen we de wijsheid vandaan om dit soort complexe problemen op te lossen. Het zijn problemen die ons ook raken, we gebruiken die delfstoffen immers dagelijks. In het boek van Job (28) wordt antwoord gegeven op de vraag “Waar kun je wijsheid vinden?” Eerst wordt beschreven dat kostbare delfstoffen door veel breekwerk uit de diepte van de aarde verkregen kunnen worden, maar wijsheid niet. Ook blijkt wijsheid niet te koop voor al deze mooie schatten. Dan komt het antwoord: Alleen God kent de weg erheen (naar de wijsheid), hij alleen weet haar te vinden. En God sprak tot de mensen: ”Wijsheid, dat is: ontzag voor Mij, inzicht is het vermijden van het kwaad.”

Inzicht is het vermijden van het kwaad

Wijsheid heeft dus alles te maken met ethiek, solidariteit en gerechtigheid, met je geweten laten spreken. Wil dat niet zeggen dat we een menswaardig bestaan moeten prevaleren boven handelsbelangen en onze eigen hoge welvaart? Inzicht is het vermijden van het kwaad. Betekent dat concreet dat we  geen energie of andere delfstoffen meer afnemen van (energie)producenten zolang die geen schone handen hebben? Of is het makkelijker om maar helemaal over te stappen op wind- of zonne-energie? Misschien is dat ook wel bijdragen aan vrede, het voorkomen van uitbuiting en vervuiling. In de afleveringen 7 en 8 van de tien geboden heb ik hier al meer over geschreven.

Vrede is een werkwoord

Net als geloven, is ook vrede een werkwoord. Vrede wordt het alleen als een ieder vrede vindt in zijn of haar eigen hart en zich in blijft zetten voor een betere wereld. Ieder op zijn of haar eigen manier.

vrede 1

Marjolein Tiemens-Hulscher

Zelf oogsten en plukken

Nu ik dit bericht aan het schrijven ben regent het. De druppels tikken op het schuine dakraam. Maar vanmorgen scheen de zon en die lokte me naar buiten. Ik ben daarom naar een van de Parels van de Heuvelrug gefietst, de Historische Moestuin in Doorn. Het is een prachtige tuin op een oud landgoed met groenten, fruit, kruiden en kleurrijke bloemen. Je mag daar zelf de biologisch geteelde groente oogsten en bloemen plukken. Het is een plek om tot rust te komen, een oase. Je loopt tussen de bedden door met een mandje, een mes en een snoeischaar en dan maar kiezen; welke kool, welke courgettes. Ik ben van plan om courgettes in te maken in zuur. In mijn mandje kwamen daarom gele, groene en ronde courgettes terecht, tezamen met verse kruiden die de smaak aan het zuur moeten geven. Het is een genot om zo rond te lopen en je zo verbonden te voelen met en je te verwonderen over het voedsel dat daar zomaar groeit. Als je zelf ervaart met hoeveel liefde en zorg de tuin wordt onderhouden, dan smaakt alles nog beter. De moestuin is ook zo bijzonder omdat het een fantastische werkplek is voor mensen met een visuele (en verstandelijke) beperking. Zij helpen met veel enthousiasme mee met het poten, zaaien, verzorgen en oogsten van de kruiden, bloemen en groenten, en dat proef je!!

Een zelf geplukt boeket om met volle teugen van te genieten.

Een zelf geplukt boeket om met volle teugen van te genieten.

Natuurlijk kan ik het niet laten om ook een bos bloemen te plukken. Elke steel kies kies ik met veel zorg uit. Een intiem proces dat aandacht vraagt en je zo ook weer de aanwezigheid van God in al dat moois laat ervaren. Het boeket dat nu bij ons op tafel staat doet me dan ook meer dan een gekregen bos van de bloemist. Het gaat niet alleen om de bloemen zelf, maar ook om de aandacht die jij ze gegeven hebt.

Morgen, zaterdag 14 september, is het open monumentendag. In Doorn wordt dan een fietstocht langs de Parels van de Heuvelrug georganiseerd. De Parels zijn open van 10.00 tot 16.00 uur. Een route is onder andere te verkrijgen bij de fietsverhuur (8 euro voor de dag) op het plein bij de Maartenskerk in het centrum van Doorn. Kom en fiets rond. Laat u inspireren door een mix van kunst en cultuur op de mooiste plekjes in en rondom Doorn.

Marjolein Tiemens-Hulscher