Paus Franciscus persoon van het jaar

Het Amerikaanse tijdschrift Time heeft gister (11-12-13) Paus Franciscus uitgeroepen tot persoon van het jaar 2013. Een geweldige opsteker voor de Rooms-Katholieke Kerk, die toch vaak negatief in het nieuws was. Time stelt dan ook “Wat deze paus zo belangrijk maakt is de snelheid waarmee hij tot de verbeelding van miljoenen mensen is gaan spreken die de hoop op de kerk hadden opgegeven. Zelden wiste een nieuwe speler op het wereldtoneel zo snel zo veel aandacht op zich te vestigen.” Franciscus brengt de klassieke boodschap van de kerk terug door de extra inzet voor de armen. Hij maakt duidelijk, in woord en daad dat de mensen samen kerk zijn.

time-verkiest-paus-franciscus-tot-persoon-van-het-jaar-id5152877-1000x800-n

Ook ik ben gegrepen door het charisma van de paus, door zijn uitspraken en door zijn gewone omgang met de mensen. Het zou toch fantastisch zijn als het gerucht over het ontsnappen van de paus uit het Vaticaan (stiekem langs de Zwitserse garde glippen) om de armen aalmoezen te brengen, waar zou zijn. Onze pastoor verwoordde zijn idee over de paus in de trend van: “Als je vroeger een artikel in de krant zag over de paus dacht ik, wat is er nu weer aan de hand? Nu, bij paus Franciscus denk ik, toch even lezen wat voor interessants hij te vertellen heeft.”

In zijn eerste apostolische exhortatie Evangelium gaudium (De vreugde van het evangelie) constateert een groeiende kloof tussen een meerderheid die arms is en de happy few die in weelde leeft. Deze oneerlijke verdeling is volgens de paus een gevolg van ideologieën die de absolute autonomie van de markt en financiële speculatie verdedigen. Daarom zegt de paus ‘nee’ tegen een tirannie van de markt, tegen een economie die mensen uitsluit. Hij roept Christenen op om afstand te nemen van de ‘welvaartstheologie’ die ten koste gaat van de ‘verantwoordelijkheid jegens onze broeders en zusters.’ Paus Franciscus zit hiermee op dezelfde lijn als onze vorige paus Benedictus, die pleitte voor een eerlijke verdeling van grondstoffen en voedsel en voor een veilige leefomgeving.

Nu maar hopen dat het charisma van de paus zo sterk is dat de samenleving hem niet alleen maar beluistert en bejubelt, maar zijn woorden ook omzet in daden. De kerk kan het voortouw nemen, waarbij we niet moeten vergeten dat wij, mensen, de kerk zijn. Het begint dus bij jezelf, maar alleen samen kunnen we op de weg van gerechtigheid gaan, de weg die Jezus ons wijst.

Cadeau voor Aarde

OLYMPUS DIGITAL CAMERAarde met een hoofdletter geschreven,
is dat niet een beetje overdreven?
Wat heeft de Sint daartoe gedreven?
Nu, dat vertelt hij je wel even.

Hoe zit dat met de andere planeten?
Zijn we dat misschien vergeten?
Mercurius, Venus, Mars en Jupiter
pronken allemaal met een hoofdletter.

OLYMPUS DIGITAL CAMERAarde hoort in dit rijtje thuis.
We zijn dus in onze taal heel abuis
haar hoofdletter domweg vergeten.
Wat zal dat haar hebben gespeten.

Ze was slechts een mooi maar bewerkelijk ding
dat respectloos door het leven ging.
Nu wordt haar naam in ere hersteld,
als u dit verhaal aan ieder doorvertelt.

Van onze OLYMPUS DIGITAL CAMERAarde is er maar één.
Ze verdient respect van iedereen.
Op andere planeten is leven ongekend,
op OLYMPUS DIGITAL CAMERAarde zijn wij met warmte en water verwend.

Zij is een levende OLYMPUS DIGITAL CAMERAarde, maar bovenal
een kwetsbare planeet in het grote heelal.
Dit is wat de Sint haar wil geven:
mensen die behoedzaam op haar leven.

Een groene groet van de Sint

aardbol-in-handen

Radio Maria

Een paar weken geleden kreeg ik een mail van Radio Maria. De radio redacteur Vincent Wibier had in de nieuwsbrief van de Bisschoppelijke Adventsactie gelezen over Groen Geloven. Zijn interesse was gewekt en hij wilde graag een interview met mij over Groen Geloven. Tegen zo’n aanbod kun je natuurlijk geen nee zeggen. Afgelopen woensdag 6 november is het interview uitgezonden in het programma ‘Leven met God’. Hebt u het gemist? Hier is een kans om het nog eens rustig te beluisteren.

Plantenveredeling

In een kennismakingsgesprek zei iemand tegen mij: “Ik snap het niet helemaal. Je zegt dat voor jou geloven eerbied voor het leven is en dat je dat je hier ook naar probeert te leven. Maar ik hoor jou ook als plantenveredelaar praten over het ontwikkelen van nieuwe rassen. Dat is toch bij uitstek ingrijpen in de natuur? Hoe rijm me dat? Voor mij was dat een mooie opening om eerst maar eens te zeggen dat landbouw zo wie zo cultuur is en geen natuur. Al vanaf dat de mens overschakelde van een bestaan als jagers en verzamelaars naar een boerenbestaan met voedselproductie grijpt de mens in de natuur in, waarmee het cultuur wordt. Die omslag ging natuurlijk niet van de ene op andere dag. De voedselproductie ontwikkelde zich geleidelijk door toename van de techniek (ploeg, bewaren voedsel en zaad), de combinatie met vee (mest, en trekkracht, transport) en de verspreiding van gedomesticeerde gewassen en dieren over de wereld. Die ontwikkeling zet zich tot op de dag van vandaag door; zowel in de teelt en de veredeling, als in de veeteelt en fokkerij.

Hier komt voor mij de eerbied voor het leven om de hoek kijken. Iedere plant en ieder dier is geschapen naar zijn soort. Daarmee hebben planten en dieren voor mij een intrinsieke waarde en moeten wij het soorteigen gedrag van onze medeschepselen respecteren. Lees meer hierover in de tien geboden voor het milieu.

Bestuiven van een aardappelbloem. Foto WUR.

Bestuiven van een aardappelbloem. Foto WUR.

Aan de bestoven bloemen hangen kaartjes met de kruisingscode. Foto H.P Reinders.

Aan de bestoven bloemen hangen kaartjes met de kruisingscode. Foto H.P Reinders.

Dan nu terug naar de plantenveredeling. De veredeling is er op gericht om rassen met nieuwe combinaties van eigenschappen te ontwikkelen. Hiertoe kruist de klassieke veredelaar twee planten met elkaar, door het stuifmeel van de vaderplant op de stempel van de moederplant te brengen. Als de bevruchting slaagt zullen de zaden allemaal nieuwe combinaties van eigenschappen bezitten en is het aan de veredelaar om daar de gewenste combinatie uit te selecteren. Kruisen lukt alleen als de vader- en de moederplant van dezelfde soort  of heel nauw verwant zijn.

De plant gereduceerd tot DNA in een Epje.

De plant gereduceerd tot DNA in een Epje.

Met genetische manipulatie is het mogelijk om ook eigenschappen uit andere plantensoorten of zelfs uit andere organismen in de plant te introduceren. Deze technieken vinden in het laboratorium plaats en de veredeling vindt op moleculair niveau plaats. De planten worden vrijwel gereduceerd tot hun DNA (de bouwsteen van genetische informatie).

Voor mij wordt bij dit soort technieken de eigenwaarde van de plant niet gerespecteerd omdat er niet meer van de heelheid van de plant wordt uitgegaan. Natuurlijk is kruisen ook ingrijpen, maar daar stelt de plant zelf zijn grens. Stuifmeel van een vreemde soort wordt niet geaccepteerd. Wat daarnaast nog een rol speelt is dat de planten in staat moeten zijn hun natuurlijke voortplantingscyclus te blijven voltooien.

Marjolein Tiemens-Hulscher

Kerk zijn

Hoe kunnen we samen kerk zijn? Een actuele vraag in katholiek Nederland. Op dit moment wordt het bestaansrecht van veel geloofsgemeenschappen bedreigd door het te kort aan priesters en door bisdommen afgedwongen fusies tot hele grote parochies. Dat in deze, vaak vitale, geloofsgemeenschappen creatieve oplossingen zijn gevonden om zonder priester toch samen te vieren en samen kerk te zijn, wordt door sommige bisdommen genegeerd of zelfs afgekeurd, want het zou tegen de regels zijn. Dit beleid jaagt mensen de kerk uit. Maar er gloort hoop, in de persoon van paus Franciscus.

boek paus Franciscus

In het pas verschenen boek  ‘Paus Franciscus. Leven en denken van Jorge Bergoglio’  antwoordt de paus op de vraag of de kerk haar werk goed doet met: “Een wijze priester zei me eens dat we in een situatie verkeren die precies omgekeerd is aan die van de parabel van de goede herder. Ook al had hij negenennegentig schapen in de schaapskooi, toch ging hij op zoek naar dat ene dat verdwaald was. Nu hebben we er eentje in de schaapskooi en de andere negenennegentig gaan we niet zoeken. De kerk staat voor een fundamentele keuze om naar de mensen op zoek te gaan.”

De paus geeft ook nog een mooi voorbeeld hoe je dan naar de mensen op zoek moet gaan. “Volgens godsdienstsociologen is de invloed van een parochiekerk merkbaar in een straal van 600 meter. In Buenos Aires is de afstand tussen de parochiekerken ongeveer 2000 meter. Daarom heb ik priesters voorgesteld een garage te huren, een bereidwillige leek te zoeken en hem de taak te geven om daar een beetje bij de mensen te zijn, catechese te geven en zelfs de communie te brengen aan de zieken of aan anderen die deze zouden willen ontvangen.’ In onze Vinexwijken moeten de pastoors ook naar de mensen toe, omdat daar vaak nog geen geloofsgemeenschappen bestaan. Pastoor Martin Los doet dit via een blog en twitter, en door op straat zichtbaar te zijn. Hij draagt daarom weer zijn witte boord.

Houden onze 'herders' echt van hun kudde? Of zijn het vergadertijgers?

Het Volk van God wenst herders en geen functionarissen.

Een goede herder gaat op zoek naar ieder schaap.

Een goede herder gaat op zoek naar ieder schaap.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Paus Franciscus laat hier een heel ander beeld van de kerk zien dan wat de Nederlandse bisschoppen voor ogen staat. We moeten ons steeds weer afvragen waar het in wezen om draait. ‘Wat is kerk zijn?’ De paus zegt in een interview met Antioni Spadaro: “Het beeld van de Kerk dat me bevalt, is dat van het heilige, gelovige volk van God.” De paus droomt van een Kerk die Moeder is en tegelijk Herderin. “Het Volk van God wenst pastores, herders en geen functionarissen of een staatsclerus. Vooral bisschoppen moeten in staat zijn geduldig de stappen van God met zijn volk te ondersteunen, zodat niemand achterwege blijft. Ze moeten de kudden kunnen begeleiden wanneer die de intuïtie aan de dag legt om nieuwe paden te bewandelen.”

“Laat ons een kerk proberen te zijn die nieuwe wegen bewandelt, die in staat is zichzelf te overstijgen en de hand uit te steken naar degenen die haar niet kennen.”

Voor mij zijn dit hoopgevende woorden. Mijns inziens geven ze de gelovigen de vrijheid om met eigen oplossingen te komen die het beste bij hun geloofgemeenschap past. Waar samen gevierd kan worden, maar waar ook naar elkaar wordt omgezien. Waar volop ruimte is voor geloof, hoop en liefde.

Marjolein Tiemens-Hulscher