Manifest Laudato Si

Ik was graag bij die 250 mensen geweest die vorige week in Bennekom bijeenkwamen voor de landelijke Laudato Si inspiratiedag. Naar wat ik er over gehoord en gelezen heb was het een mooie dag en was er een mix van alle soorten gelovigen aanwezig. Op de website Laudato-Si is er van alles over te lezen.

laudato si franciscus met vogelsHet bleef niet alleen bij het uitwisselen van gedachten en ideeën er werd ook een manifest gelanceerd. Het manifest roept op tot een ecologische bekering van onszelf, de kerk en de maatschappij. Bezoekers van de inspiratiedag konden dit manifest terplekke onderschrijven. Maar mocht u dat ook nog willen dan kan dat door een e-mail te sturen aan LS@knr.nl met uw naam en de tekst: “Ook ik wil de opdracht die in het Laudato Si manifest verwoord staat aan mijzelf stellen en kenbaar maken aan de kerkelijke en politieke leiders van Nederland.”

Onder andere de ChristenUnie pakt de handschoen op. Zij organiseert op 3 juni in Utrecht “Hét event waar christenen samen in beweging komen voor de schepping” onder de naam van GroenGelovig. (Ondanks de naam van het event ben ik er niet persoonlijk bij betrokken, maar ga er natuurlijk wel heen).

En dan is er ook nog een Laudato Si actieweek in de maak. De Global Catholic Climate Movement, een van de meest actieve katholieke milieugroepen ter wereld, vraagt parochies en katholieke gemeenschappen om in de week van 12 – 19 juni een evenement te organiseren rond de encycliek. Het is dan precies een jaar nadat Laudato Si is verschenen. Het mag van alles zijn; een studiebijeenkomst, gebedsviering of milieuactie. Wilt u er mee aan de slag, kijk dan voor inspiratie eens op de site van GCCM.

Kortom, het is hartverwarmend om te merken dat wereldwijd de mensen warmlopen voor de boodschap van paus Franciscus om samen zorg te dragen voor ons gemeenschappelijke huis en hiervoor in actie komen. Alleen dat werkt al verbindend. En die verbinding is waar we het van moeten hebben.

Voorjaar

Gister was het voor mij eigenlijk een binnendag; ideeën uitwerken voor een nieuwe cursus die ik ‘Leven in verbinding’ noem als onderdeel van mijn stage voor de catechetenopleiding die ik aan het volgen ben. Ook werd het hoog tijd om stof te knippen voor nieuwe bijenwasdoeken. Vorige week op de bijenmarkt in Doorn gingen ze weer als zoete broodjes over de toonbank. Wat is het dan heerlijk om tussendoor even naar de Hondspol te fietsen om melk en groente te halen. Het voorjaar komt je dan met volle teugen tegemoet. Overal bloeiende bomen, zowel in tuinen als in de bosranden en singels. De sleedoorn staat er nu prachtig bij. De knotwilgen hebben allemaal een groene waas gekregen. Het duurt nog maar even en dan staan ze in blad. De slootranden zijn hier en daar een geel tapijt van het speenkruid met bloemetjes die wijd open staan richting de zon. Ik kan er intens van genieten en wordt dan ook van binnen warm. Ik zal zelfs al bloeiende pinksterbloemen en ook het fluitenkruid laat de eerste bloemen zien. Dit alles samen met zingende vogels (die ik helaas, op een paar na, niet aan het geluid herken), buitelende kieviten, de fladderende vlinders en huppelende lammetjes. Kortom, het voorjaar is echt losgebarsten.

slootrand met speenkruid

Als ik dan terugkom is het eerlijk gezegd best moeilijk om me weer te zetten tot wat werk. Uiteindelijk beland ik dan met wat leesvoer (u weet wel die stapel die nooit kleiner wordt) en mijn aantekenschrift op het bankje in de tuin.

Oecumenische viering

Wat is een oecumenische viering toch verrijkend. Het samen zijn, samen bidden en zingen geeft echt een gevoel van verbondenheid. En dan nog te beseffen dat overal op de wereld mensen in kerken samenkomen om samen te vieren rondom dezelfde liturgie die dit jaar door mensen in Letland was samengesteld. Mij doet dat wat. Op zo’n moment voelen al die mensen echt als kinderen van één Vader, mijn zusters en broeders. Onze Vader, krijgt dan betekenis.

Heel mooi was het dan ook om het Onze Vader ieder op zijn of haar eigen manier te bidden. Dan merk je dat de cadansen in het gebed van de verschillende stromingen van elkaar verschillen. Maar ze werden op elkaar afgestemd. Heel natuurlijk werd er gewacht tot ieder de strofe klaar had, voordat er aan de nieuwe werd begonnen. Zo ontstond er in mijn beleving een dynamisch, harmonisch geheel; een wolk van gebeden die de kerk vulden.

Bijbel

Boek, jij bent geleefd

Samen zingen. Het was een feest om mee te zingen in het koor, een samenvoeging van de Cantorij en mijn eigen koor. En wat een verrassing was het om te ontdekken dat we een prachtig lied in ons eigen repertoire hadden zitten dat we zelf totaal vergeten waren. Ik kende het niet en ik zing toch al aardig wat jaren mee. We hebben het lied “Boek, jij ben geleefd, zeg ons hoe te leven” met veel genoegen afgestoft en glans gegeven. We gaan het vast weer vaker zingen. En dat geldt ook voor een, voor mijn koor, nieuw lied “Dit ene weten wij, en aan dit één houden wij ons vast”.

 

Klimaatparade

Afgelopen zondag gingen wereldwijd 785.000 mensen de straat op met het motto “Wij zijn niet te stoppen, klimaatverandering wel!’’ Maar dan moet je natuurlijk wel in actie komen. “Kom in actie!!” was de boodschap die iedereen uitdroeg aan alle wereldleiders die nu in Parijs bijeen zijn. Zij sluiten daar immers een klimaatverdrag dat onze toekomst, en die van onze kinderen en kleinkinderen en de Aarde, bepaalt. We hebben massaal van ons laten horen, en we zijn gehoord. “Deze roep kunnen we niet negeren”, heeft Obama gezegd. Klimaatgerechtigheid, dat is wat ik hoop dat deze top oplevert.

klimaatparade A'dam 2 (Dick Biesta) Klimaatparade A'dam 3 (Dick Biesta)

Het was die zondagmiddag guur herfstweer, met regen en wind. Er was voor later op de middag en avond zelfs code oranje afgegeven. Maar dat deerde ons in Amsterdam niet. Gehuld in regenpak of paraplu gingen we gewoon op weg. We droegen de Ark van Noach mee, die heel wat bekijks trok. Noach was een vooruitziend man en bouwde de ark met een blik op de toekomst. De ark als teken van hoop, als teken van actie, het heft in eigen handen nemen en het schuitje waarin we met ons allen zitten en willen overleven.

De sfeer was goed, vrolijk zelfs, met veel muziek, waardoor je als vanzelf ging dansen, of iets wat daar op leek. Het hield ons in ieder geval warm. Op allerlei manieren lieten de mensen zien wat voor hun belangrijk is. Een stel verpleegsters ontfermden zich om een gewonde aardbol. Studenten reden mee met een bakfiets vol ‘weggegooid’ voedsel en deelden dat uit. “Taste before you waste” (Proef voordat je het weggooit), was hun boodschap. We hebben met ons allen heerlijk gegeten van een anders weggegooid brood. Het deed me denken aan het verhaal van de zeven broden en wat visjes (Mt 15, 34-37).

paris-shoes-590

Weer thuis gekomen keken we naar het Journaal. Daarin werd Amsterdam nauwelijks genoemd. Jammer. Maar wel de schoenen in Parijs. Het beeld van een plein vol schoenen met briefjes, plantjes, maakte op mij diepe indruk. Ieder paar schoenen een hartenkreet voor een leefbare toekomst. Deze stille boodschap moet volgens mij oorverdovend binnenkomen bij de wereldleiders in Parijs. Ik wens ze wijsheid, moed, lef en barmhartigheid toe.

De groene kerken bloeien en groeien

logo groene kerk 1Zaterdag 10 oktober ben ik naar alweer de vierde Groene kerkendag geweest. Ik was er niet alleen. Meer dan 150 mensen uit het hele land waren naar Houten gekomen voor ontmoeting en inspiratie. Uit de interactieve opening door dagvoorzitter Niels de Zwart bleek dat ongeveer de helft van de aanwezigen voor het eerst deelnam. Er ontstond daardoor een prachtige dynamiek tussen ‘de oude rotten in het vak’ en de ‘nieuwkomers’.

In de liturgische opening met Roland Putman en Otto Sondorp was ‘hoop’ het kernwoord.

“Vandaag is er een klein groen begin van hoop. Het mag ook klein beginnen.”

Met het vertrouwen dat het zal groeien net als het mosterdzaadje dat uitgroeide tot een grote struik, waar de vogels van de hemel in de takken kwamen nestelen.

De deelnemers konden volop inspiratie halen uit de verhalen van verschillende mensen die vertelden wat ze bij hun in de kerk doen, en dat ging verder dan zonnepanelen op het dak en het schenken van fair trade koffie. De Doopsgezinden in Aalsmeer gebruiken een aanstekelijke formule met in ieder jaargetijde een gezamenlijke activiteit: een groene viering in het voorjaar, een fietstocht langs ‘groene’ of juist ‘niet groene’ plekken in de zomer, logo-klimaatloop1een duurzame maaltijd en markt van streekproducten in het najaar en in de winter een gemeenschapsavond waarbij meestal een iemand wordt uitgenodigd die een interessant verhaal kan vertellen rondom geloof en duurzaamheid. De jongeren lopen mee met de climate miles van Urgenda. U kunt ook meelopen of kiezen voor de klimaatloop.

Het gevarieerde aanbod van de workshops maakte de keus wel moeilijk. Inspiratie en informatie, actie en bezinning, het kwam allemaal aan de orde in de vorm van een scheppingswandeling, een workshop over de Joodse spijswetten, over duurzaamheid in de islam, over de encycliek Laudato Si van paus Franciscus, of over de rol van geld, van de voorganger of van jongeren in de groene (wijk-)gemeente.

Het was een stralende dag en een hele dag binnen is ook maar binnen. De keuze voor de scheppingswandeling was dan ook snel gemaakt. Lisette van der Wel leidde ons tijdens de wandeling door het mysterie van het ontstaan van het heelal en de aarde met al het leven. In haar verhaal liet ze zien dat, om te overleven als de omstandigheden veranderden, er steeds meer samenwerking kwam. Eerst tussen elementen, daarna binnen cellen, tussen cellen, binnen organismen en tussen organismen. Dit ging gepaard met een toename van complexiteit, maar ook met een toename van zorg. De dino’s waren de eerste dieren met ouderlijke zorg voor hun jongen. Affectie, empathie en zorg, zijn kwaliteiten die langzamerhand zijn ontstaan en dus niet eigen zijn aan de mens. Maar ze zijn wel onmisbaar voor ons menselijke bestaan. De climax van deze kwaliteiten is misschien wel eigen aan de mens; liefde. Maar ook daar staan we niet alleen in want de allesomvattende liefde komt van God. En die liefde klinkt door het hele verhaal heen.

scheppingswandeling met Lisette van der Wel

In de workshop rondom Laudato Si hebben we het gebed voor de aarde gelezen met de methode van Lectio Divina. Bij deze methode wordt de tekst drie keer gelezen. Elke keer met een andere ‘opdracht’. Welke zin of welk woord raakt je? Wat is voor jou de boodschap? Wat ga je hiermee doen? In stilte hebben we deze vragen overdacht en uitgewisseld met elkaar. Ik had al eerder van deze methode gehoord, maar het nog nooit toegepast. Het was een verrijkende ervaring.

Een andere manier om in een korte tijd de kernboodschap van de encycliek ‘Laudato Si’ te horen is te kijken naar het filmpje dat onze Vlaamse buren maakten. Het is te vinden op www.nieuw.kerknet.be.

Het was een geweldige mooie en inspirerende dag. We somberen weleens over leeglopende kerken, kerkelijk bureaucratie, misstanden in de kerk en een tegenvallend overheidsbeleid op het gebied van duurzaamheid, maar hier in Houten kregen we een geweldige opkikker. Er kwamen dit jaar 23 nieuwe groene kerken bij. De beweging van de Groene Kerken bloeit en groeit! Bent u er volgend jaar ook bij?