Vandaag begin ik met een serie over water. De serie is bedoeld als aanloop naar het vastenactie project van 2016. Dit zal gericht zijn op een bevolkingsgroep in Oeganda die door allerlei omstandigheden onder andere weer moet leren hoe landbouw te bedrijven. Water is schaars in het gebied. Eén van de aandachtspunten in het project zal dan ook zijn hoe je om moet gaan met dat schaarse water. In de waterserie zullen allerlei aspecten van water de revue passeren. De artikelen verschijnen ook op de website van de vastenaktie.

Water is een eerste levensbehoefte voor alles wat leeft op Aarde; voor planten en dieren en dus ook voor ons mensen. Water is letterlijk een levensbron. Zonder water, geen leven. Water is dus een kostbaar goed.

Het eerste scheppingsverhaal (Genesis 1,1-9), vertelt dat God eerst de voorwaarden voor leven schiep en daarna pas het leven zelf.

In het begin schiep God de hemel en de aarde. De aarde was woest en leeg; duisternis lag over de diepte, en de geest van God zweefde over de wateren (Gen1,1-2). Nu ik deze tekst nog eens goed lees, vraag ik me af: “Heeft God ook het water geschapen? Of was dat er al en heeft God het water in goede banen geleid?” (En God zei: “Er moet een uitspansel zijn tussen de wateren, een afscheiding tussen het ene water en het andere.” God maakte het uitspansel; Hij scheidde het water onder het uitspansel van het water erboven. Zo gebeurde het…….En God zei:” Het water onder de hemel moet naar één plaats samenvloeien, zodat het droge zichtbaar wordt.” Zo gebeurde het.) Hoe dan ook, duidelijk is dat water en maar ook licht (“Er moet licht zijn!”) nodig zijn voor leven.

Wie de afleveringen van de documentaire Earth Flight heeft gezien, heeft kunnen zien dat de enorme wetlands van levensbelang zijn voor onder andere trekvogels. Daar komen ze op krachten om aan het volgende deel van hun trek te beginnen. Wetlands, zoals moerassen, meren, rivieren, mangrovebossen, gebieden als de Biesbosch, de Oostvaardersplassen en de Waddenzee, bieden leven aan een enorme rijkdom aan dier- en plantensoorten. Deze waterrijke gebieden vormen ecosystemen met een onschatbare waarde aan biodiversiteit. Alleen daarom al zijn ze het beschermen waard. De film ‘De nieuwe wildernis’ laat mooi zien hoe al het leven in het natte ecosysteem van de Oostvaardersplassen met elkaar verweven is.

Maar, met name de zoetwater gebieden, zijn ook van levensbelang voor de mens. Ze leveren voedsel (o.a. vis), drinkwater en water voor onze gewassen, vee en industrie. Ze fungeren vaak als buffer. Bij regenval nemen ze water op, dat in een drogere periode weer gebruikt kan worden. Bovendien spelen wetlands een grote rol in het klimaat. Ze temperen de temperatuur en windsnelheden tijdens tyfoons.

Als er teveel water aan een ecosysteem wordt ontrokken, dat wil zeggen meer dan er wordt aangevoerd, verdrogen de gebieden. Dit kan enorm desastreuze gevolgen hebben. In extreme mate hebben we dit kunnen zien bij het Aral meer. Er werd voor de productie van katoen zoveel water aan de rivieren, die uitkomen in het Aralmeer, ontrokken dat het meer steeds kleiner werd, tot 10% van de oorspronkelijke grootte. De omgeving veranderde in een woestijn en de lokale bevolking verloor haar bron van leven.

Water wordt ons door de natuur gegeven. Het is een kostbaar, maar ook een schaars goed. Daarover meer in de volgende aflevering.