Franciscus van Assisi

Vandaag is het Werelddierendag, de dag dat we extra aandacht besteden aan onze (huisdieren). Ze worden eens extra verwend en vertroeteld. Wat we vaak vergeten is dat het ook de naamdag is van Franciscus van Assisi. Hij stierf op 4 oktober 1226. Franciscus had een bijzondere relatie met de natuur en leefde daar ook naar. Hij is een belangrijke inspiratiebron voor mijn eigen levenshouding. Franciscus beschouwde de natuur als schepping. Daarmee is de natuur een uitdrukking van Gods aanwezigheid en integraal onderdeel van de spiritualiteit van Franciscus. En daar herken ik mij in. De natuur is niet alleen iets wat we kunnen gebruiken of waar we bang voor zijn of van kunnen genieten, het is een weg tot Godsontmoeting (W.M. Speelman et al, 2010).

Franciscus preekt voor de vogels.

Franciscus preekt voor de vogels.

Soms heb je het geluk dat je zo’n Godsontmoeting ervaart. Bijna twintig jaar geleden liep ik met een vriendin een stuk van de GR5 in de bergen van Frankrijk met volle bepakking. Het liep tegen het einde van de dag. We waren moe en liepen een beetje naar onze schoenen te staren. Opeens, ik weet niet waarom, keek ik op en zag de zonnestralen in een hoge pol goudkleurig gras. Het was adembenemend mooi. Ik ervoer en aanvaardde dit als de aanwezigheid van God. Het raakte me tot diep in mijn ziel. De vermoeidheid viel van me af. De rugzak was niet meer zwaar en de pijn in mijn voeten was weg. Een intens vredig gevoel kwam over mij. Zo kon ik weer genieten van het prachtige uitzicht en de afdaling naar het pittoreske dorpje waar we gingen kamperen.

Dit is hem niet, maar voor het idee.

Op de foto wordt het nooit zo mooi als in het echt.

Ik denk nog vaak aan het beeld van de goudkleurige graspol. Het is een innerlijk beeld geworden; een bron van kracht en spiritualiteit, maar ook van hoop en troost.

W.M. Speelman, G.P. Freeman en J. van den Eijnden. 2010. Om de hele wereld; inleiding in de franciscaanse spiritualiteit. Franciscaans Studiecentrum.

Contact met de natuur

Eind juni was het ‘Nationale Modderdag’. Een dag waarop kinderen weer voeling kunnen krijgen voor de natuur (Trouw, 29 juni). Er zijn heel veel initiatieven om kinderen meer in contact te brengen met de natuur. Kinderprogramma’s op televisie hebben steeds vaker een groen thema. Diverse organisaties organiseren excursies, werkdagen of natuurkampen voor de jeugd. Voor veel kinderen zijn dit de enige momenten waarop ze nog echt met de natuur in aanraking komen. Kinderen moeten zien dat de natuur dichtbij is, zegt Arjen Wals, hoogleraar sociaal leren en duurzame ontwikkeling aan de universiteit van Wageningen (Trouw 8 juli). Een middag met de boswachter op pad, die van alles laat zien en er leuk over vertelt, blijft veel beter hangen dan een natuurfilmpje in de klas, hoe leuk en educatie zo’n filmpje ook kan zijn. Zelf doen, ervaren en voelen, daar moeten de kinderen het van hebben. Dat ze dan ‘vanzelf’ gaan nadenken over natuur en milieu blijkt uit het volgende.

Zelf doen, ervaren en voelen

Zelf doen en ervaren.

Zelf doen en ervaren.

Eén van de kinderen die in Trouw (8 juli) werden aangehaald zei: “Ik houd nu nog meer van de natuur. Het is belangrijk, want als mensen alle bomen gaan kappen, dan gaan wij er zelf ook aan. Buiten voel ik me gewoon heel fijn.” Deze jongen had deelgenomen aan één van de groene kinderprogramma’s en was daardoor veel te weten gekomen. “Vooral gekke dingetjes. Wist je dat een uil zijn ogen niet kan bewegen? En dat in de nacht zijn ogen oranje zijn?”

Deze weetjes maakten dat bij deze jongen de verwondering voor de natuur werd aangewakkerd. Van die verwondering moeten we het denk ik hebben. Dat is misschien wel een voorwaarde om duurzaam met de natuur, met de schepping om te gaan. In het tiende en tevens laatste gebod voor het milieu kan je hier meer over lezen.

Meditatieve wandeling

We volgen niet altijd het gebaande pad.

We volgen niet altijd het gebaande pad.

Vorige week hebben we een meditatieve wandeling gemaakt. We deden dit op het mooie landgoed Hydepark tussen Doorn en Driebergen. Voor de meeste van ons een vrij onbekend landgoed, omdat het niet vrij toegankelijk is. Het was dus leuk dat de nieuwsgierigheid naar dit landgoed bevredigd werd, want ik ben er al heel vaak langs gefietst.

Wat maakte de wandeling meditatief? Dat waren de vragen die we aan elkaar stelden. Soms centraal in de hele groep, maar ook twee aan twee. Zo ging er een vraag over verwondering. Waar verwonder jij je over? Ik verwonder me over het leven, het mysterie van het leven. De vraag hoe het leven begonnen is houdt mij bezig. Als je ziet hoe mooi en vernuftig alles in de natuur in elkaar zit en geregeld is, kan je daar alleen maar met ontzag naar kijken en je er over verwonderen. Kijk alleen eens naar een bloem of het blad van een boom.

Verwondering.

Verwondering.

Zo mooi, zo kunstig en ook functioneel. En dan te bedenken dat de bomen elk jaar opnieuw tienduizenden bladeren maken. Als ik daar over nadenk, voel ik bewondering en verwondering. Hoe het eerste leven begon? Het antwoord zal, denk ik, altijd een geheim blijven, en dat is ook helemaal niet erg. Het er over nadenken, of het onderzoeken, maakt wel dat je het mooie van het leven in ziet. Dat er meer moet zijn dan alleen een oerknal en een bliksemstraal in de oersoep. Samen wandelend hierover mediteren laat je weer die verwondering ervaren, en daarmee ook het respect voor de schepping.

Een andere vraag was, wat zou je willen bewaren, in de zin van behoeden, behouden, beschermen? Het eerste dat  bij de meeste van ons opkwam waren de kinderen. Maar ook onze planeet aarde. Dat we haar in een goede staat door kunnen geven aan onze kinderen en kleinkinderen. We hebben de aarde immers slechts in bruikleen van de toekomst. Eigenlijk zou ik willen dat we onze planeet mooier achter laten dan we haar hebben aangetroffen. Een aarde met schone lucht, met schoon water voor iedereen, met minder armoede en hoger, met minder hebzucht, met een samenleving die gebaseerd is op solidariteit en gerechtigheid; een wereld van vrede.

Een mooie witte gladde steen, symbool voor een wilsbesluit.

Een mooie witte gladde steen, symbool voor een wilsbesluit.

Sinds de wandeling zit er een mooi glad, wit steentje in mijn jaszak. Dit steentje is symbool voor wat ik wil koesteren. Een ander steentje, die ik niet zo mooi vond, ligt nu op de bodem van de vijver. We hebben allemaal een steentje in de vijver gegooid, tezamen met een eigenschap, die we wel van Onze Lieve Heer gekregen hebben, maar die je liever kwijt wil, omdat die je hindert in het dagelijks leven. Elke keer als ik mijn mooi gladde steen voel in mijn zak herinnert dit aan mijn wilsbesluit dat ik genomen heb daar bij die vijver; het tastbare resultaat van een inspirerende meditatieve wandeling.

Fietsvakantie

Op de website van time to turn kwam ik een overzicht tegen met manieren om de ecologische voetafdruk van je vakantie zo klein mogelijk te houden. Fiets- en wandelvakanties zijn bij uitstek vakanties die geen extra milieubelasting met zich meebrengen. Wij fietsen en kamperen met de kinderen al vanaf dat ze baby zijn. Eerst gingen ze mee in de fietskar. Via de aanhangfiets fietsen beide kinderen nu zelf. Het is een heerlijke manier van vakantie vieren. Je bent helemaal vrij. We passen de afstanden aan aan de snelheid van de kinderen, het weer, wat er te zien is onderweg en waar de leuke, liefst kleine, campings zijn. Vroeger fietsten we 1 dag en stonden dan 2 dagen stil. Nu de kinderen wat ouder zijn fietsen we 5 of 6 dagen en nemen dan een rustdag. We merkten dat we juist de trekdagen fijner vinden dan de dagen waarop we niet verder gaan. Op een trekdag is alles duidelijk. Je breekt je tent af, gaat fietsen en picknicken, je bekijkt nog eens wat onderweg, je komt aan en zet je tent weer op. Op rustdagen wil iedereen wat anders en moeten er weer beslissingen genomen worden.

kinderen in fietskar 1

De kinderen begonnen in de fietskar.

Fietsvakantie mei 2013

Nu fietsen ze zelf.

Het is leuk om een onderwerp aan je vakantie te koppelen. In de meivakantie hebben we langs de Hanzesteden gefietst. Vanuit Driebergen eerst richting Zeewolde. Daarna ging het naar Harderwijk, Elburg, Kampen, Hasselt, Zwolle, Havelte, Deventer, Zutphen en Doesburg. Voor het laatste stuk van Arnhem naar huis hebben we de trein gepakt. We hebben genoten van de weelde aan pinksterbloemen en paardebloemen in de weilanden. Ook de dotterbloemen en bosanemonen in slootkanten droegen bij aan dat heerlijke vakantiegevoel. Het was een feest om te fietsen over de kleine dijkjes in het gebied van de IJssel. En dan verwennen we ons zelf ook met een terrasje. De Hanzesteden lenen zich daar uitstekend voor. In diverse steden hebben we de appeltaart getest. Ze waren allemaal lekker, maar die van Doesburg spande de kroon. Wat de fietstocht ook extra leuk maakt is het gebruik maken van zoveel mogelijk fiets- en voetgangerspontjes. Mijn man en de kinderen maken daar echt een sport van. ‘Een dag zonder pontje is een dag niet gefietst’, zeggen ze .

Als we zo fietsen, met het gezin door het prachtige landschap dan stroom ik vol van geluk en dankbaarheid. Dan voel ik me echt onderdeel van de schepping en ervaar ik de nabijheid van God. Het is moeilijk om woorden aan dit gevoel te geven, je moet het beleven. Dit soort vakanties dragen er  in ieder geval aan bij dat we met respect voor de aarde, met alles erop en eraan, in het leven staan.

Marjolein Tiemens-Hulscher, mei 2013