Water als zegen

tegel doop JordaanIn de bijbel staan veel mooie verhalen over water als ‘zegen’. Water heeft in de kerk een grote symbolische waarde. Ik denk aan de doop, het dompelen van de paaskaars in wijwater en de hernieuwing van de doop met Pasen, het besprenkelen met wijwater van de kist van een overledene. Water wast schoon, water verbindt, water schenkt levenskracht. Water, een gave van God aan de wereld. Ik leg de teksten ter overdenking voor u neer. Wat betekent water voor u?

Johannes doopte in de woestijn en verkondigde een doop van bekering tot vergeving van zonden. Heel Judea en alle inwoners van Jeruzalem liepen naar hem uit. Ze lieten zich door hem dopen in de rivier de Jordaan, en bekenden openlijk hun zonden (Marcus 1, 4-5).

boom aan waterToen bracht hij mij terug naar de ingang van de tempel. Daar zag ik onder de drempel water opwellen en in oostelijke richting stromen….Toen vroeg hij: “Hebt u dat gezien mensenkind? De rivier brengt leven overal waar hij stroomt, het wemelt er van de dieren. De zee zit vol vis, want de rivier die erin uitmondt, maakt het water gezond. Overal waar hij stroomt is volop leven. Aan beide oevers van de rivier groeien allerlei vruchtbomen; hun bladeren verdorren niet en ze zijn nooit zonder vruchten. Elke maand dragen ze vruchten, omdat het water dat ze voedt uit het heiligdom komt. De vruchten zijn eetbaar en de bladeren hebben geneeskracht (delen uit Ezechiël 47, 1, 6, 9, 12).

Gelukkig de mens die de vreugde beleeft aan de wet van de Heer. Hij is als een boom geworteld aan stromend water, die elk seizoen opnieuw vruchten draagt, nooit zullen zijn bladeren verdorren (uit Psalm 1).

Op de website van de derde kerk vond ik een heel mooi gebed uit Thailand dat ik graag met u wil delen.

IK WIL ALS HET WATER ZIJN

Ik wil als het water zijn,
dat in de rivieren klatert,
en door het oerwoud stroomt,
dat velden vruchtbaar maakt
en overal leven brengt.

Ik wil als het water zijn,
dat alles wat vies is, wast,
dat iedere mens, hoe die ook heet
en heling en bevrijding zoekt,
weer hoop op toekomst geeft.

DSCN0210Ik wil als het water zijn,
dat alle boten draagt,
vol mensen en hun lasten,
om voor hen allemaal
hun lasten te verlichten.

Ik wil als het water zijn,
de bron van alle leven,
dat alle mensen samenbrengt,
om samen, overal vandaan,
het lief en leed te delen.

God, ik wil als het water zijn,
dat in uw richting stroomt,
om in de wereld, overal,
uw opdracht waar te maken:
meer mens te zijn voor iedereen.

Water als bedreiging

In de aanloop naar het nieuwe project Oeganda van de Vastenactie schrijf ik een serie met het thema water. (Gebrek aan) water speelt een cruciale rol in het dagelijks leven van de gemeenschap in Oeganda die de actie zal gaan steunen. Dit is de derde aflevering in deze serie.

Noach

Water is van levensbelang maar kan ook bedreigend zijn. We kennen allemaal het verhaal van de zondvloed en Noach. God zette de Aarde onder water omdat Hij zag hoe bedorven de Aarde was, want alle mensen op de Aarde waren het verkeerde pad ingeslagen (Gen 5, 12). Met Noach en zijn familie en met alle dieren in de ark wilde God weer met een schone lei beginnen. Lees verder

Water en ons gebruik

In de aanloop naar het nieuwe project Oeganda van de Vastenactie schrijf ik een serie met het thema water. (Gebrek aan) water speelt een cruciale rol in het dagelijks leven van de gemeenschap in Oeganda die de actie zal gaan steunen. Dit is de tweede aflevering in deze serie.

Levend water

kqmy_Samaritaansevrouw3Jezus verliet Judea en ging weer naar Galilea. Daarvoor moest hij door Samaria heen. Zo kwam hij bij de Samaritaanse stad Sichar, dicht bij het stuk grond dat Jakob aan zijn zoon Jozef gegeven had, waar de Jakobsbron is. Jezus was vermoeid van de reis en ging bij de bron zitten; het was rond het middaguur. Toen kwam er een Samaritaanse vrouw water putten. Jezus zei tegen haar: ‘Geef mij wat te drinken.’ Zijn leerlingen waren namelijk naar de stad gegaan om eten te kopen. De vrouw antwoordde: ‘Hoe kunt u, als Jood, mij om drinken vragen? Ik ben immers een Samaritaanse!’ Joden gaan namelijk niet met Samaritanen om. Jezus zei tegen haar: ‘Als u wist wat God wil geven, en wie het is die u om water vraagt, zou u hém erom vragen en dan zou hij u levend water geven.’ ‘Maar heer,’ zei de vrouw, ‘u hebt geen emmer, en de put is diep – waar wilt u dan levend water vandaan halen? U kunt toch niet meer dan Jakob, onze voorvader? Hij heeft ons die put gegeven en er zelf nog uit gedronken, en ook zijn zonen en zijn vee.’ ‘Iedereen die dit water drinkt zal weer dorst krijgen,’ zei Jezus, ‘maar wie het water drinkt dat ik hem geef, zal nooit meer dorst krijgen. Het water dat ik geef, zal in hem een bron worden waaruit water opwelt dat eeuwig leven geeft.’ ‘Geef mij dat water, heer,’ zei de vrouw, ‘dan zal ik geen dorst meer hebben en hoef ik ook niet meer hierheen te komen om water te putten.’

Dit verhaal uit Johannes 4 is een bijzonder verhaal. Er gebeurt van alles dat ‘niet past’ in het gewone leven, de dagelijkse gang van zaken in die tijd. Een vrouw, een Samaritaanse vrouw wordt aangesproken door een Joodse man. Hij, Jezus, begint zelfs een gesprek met haar. Ondenkbaar in die tijd. Dan zegt Jezus dat Hij levend water geeft, zodat je geen dorst meer zult hebben. De vrouw begrijpt wat Hij bedoelt en vraagt om dit water. Ook dit vindt ik al bijzonder.

Fysiek water

meisje waterdragenMaar in deze tweede aflevering over de serie water, gaat het mij toch om het fysieke water. De vrouw moet een eind lopen van huis naar de put om water te halen. Het water in de put is haar levensbron en die van de hele stad. En het is niet zomaar een put, maar een put gegeven door hun voorvader Jakob. Generatie op generatie put uit deze bron. De bewoners in de stad zijn afhankelijk van deze bron.

In ontwikkelingslanden is het voor veel vrouwen het halen van water in kruiken bij de put nog steeds een dagelijkse bezigheid. Soms moeten ze er kilometers voor lopen. Dat maakt natuurlijk wel dat ze zuinig omspringen met het water.

Hoe anders is dat bij ons. Wij draaien de kraan open, gewoon thuis, en het stroomt in overvloed. We denken er vaak niet bij na, hoeveel water we gebruiken en waarvoor allemaal. Toch zouden we dat wat vaker moeten doen, want water wordt schaars. Zoet, drinkbaar water bedoel ik dan. Het is haast niet voor te stellen omdat er zoveel water is op de Aarde. Maar hiervan is slechts 1% bruikbaar als drinkwater of water voor de landbouw. Het meeste water is zout oceaanwater of ijs.

Onzichtbaar water

De Nederlander gebruikt gemiddeld 2300 m3 per jaar (WNF-2010-WatervoetafdrukNederland). Nu denkt u misschien, wij niet. Onze watermeter geeft toch heel wat minder aan. Maar wist u dat het directe watergebruik thuis, uit de kraan, slechts 2% vormt van ons werkelijke watergebruik? Het meeste water is voor ons onzichtbaar water. Water dat wordt gebruikt in de industrie en landbouw. Nederland importeert veel onzichtbaar water (ook wel indirect water genoemd) uit het buitenland. Ook uit landen waar water schaars is. Bij de agrarische producten komt maar liefst 97% van het water uit het buitenland. Dan moet je denken aan import van koffie, thee, veevoer, katoen, plantaardige olie, fruit, noten, wijn enzovoort.

Wees wijs met water

watervoetjesToen ik op de lagere school zat hadden we een kleurwedstrijd met als thema ‘Wees wijs met water’. We leerden dat je de kraan niet moet laten stromen tijdens het tandenpoetsen en beter kunt douchen in plaats van in bad gaan. Nu weten we dat ‘Wees wijs met water’ veel verder strekt dan alleen het gebruik van het directe water. Wat we eten bijvoorbeeld, heeft veel meer invloed op het watergebruik. Wist u dat er 15.500 liter water nodig is voor 1 kilo rundvlees en 3900 liter water voor een kilo kip, 1300 liter voor een kilo tarwe en 3400 liter voor een kilo rijst. Door ons menu te veranderen, door bijvoorbeeld minder vlees te eten, besparen we veel meer water dan als we korter douchen. Daarmee wil ik natuurlijk niet wil zeggen dat dit een vrijbrief is om lekker lang onder de douche te staan.

De verwachting is dat ‘bruikbaar’ water, onder andere door klimaatverandering, steeds schaarser zal worden. Alleen al uit solidariteit met al die mensen, vaak vrouwen en kinderen, die eindeloos moeten lopen voor hun drinkwater, zouden wij hier ons voedingspatroon en leefstijl kunnen veranderen, zodat we niet alleen minder direct water gebruiken maar ook minder water importeren via ons voedsel en kleding. Het gaat gewoon om eerlijk delen.

 

Water, een eerste levensbehoefte

Vandaag begin ik met een serie over water. De serie is bedoeld als aanloop naar het vastenactie project van 2016. Dit zal gericht zijn op een bevolkingsgroep in Oeganda die door allerlei omstandigheden onder andere weer moet leren hoe landbouw te bedrijven. Water is schaars in het gebied. Eén van de aandachtspunten in het project zal dan ook zijn hoe je om moet gaan met dat schaarse water. In de waterserie zullen allerlei aspecten van water de revue passeren. De artikelen verschijnen ook op de website van de vastenaktie.

Water is een eerste levensbehoefte voor alles wat leeft op Aarde; voor planten en dieren en dus ook voor ons mensen. Water is letterlijk een levensbron. Zonder water, geen leven. Water is dus een kostbaar goed.

Het eerste scheppingsverhaal (Genesis 1,1-9), vertelt dat God eerst de voorwaarden voor leven schiep en daarna pas het leven zelf.

In het begin schiep God de hemel en de aarde. De aarde was woest en leeg; duisternis lag over de diepte, en de geest van God zweefde over de wateren (Gen1,1-2). Nu ik deze tekst nog eens goed lees, vraag ik me af: “Heeft God ook het water geschapen? Of was dat er al en heeft God het water in goede banen geleid?” (En God zei: “Er moet een uitspansel zijn tussen de wateren, een afscheiding tussen het ene water en het andere.” God maakte het uitspansel; Hij scheidde het water onder het uitspansel van het water erboven. Zo gebeurde het…….En God zei:” Het water onder de hemel moet naar één plaats samenvloeien, zodat het droge zichtbaar wordt.” Zo gebeurde het.) Hoe dan ook, duidelijk is dat water en maar ook licht (“Er moet licht zijn!”) nodig zijn voor leven.

reiger rechtopWie de afleveringen van de documentaire Earth Flight heeft gezien, heeft kunnen zien dat de enorme wetlands van levensbelang zijn voor onder andere trekvogels. Daar komen ze op krachten om aan het volgende deel van hun trek te beginnen. Wetlands, zoals moerassen, meren, rivieren, mangrovebossen, gebieden als de Biesbosch, de Oostvaardersplassen en de Waddenzee, bieden leven aan een enorme rijkdom aan dier- en plantensoorten. Deze waterrijke gebieden vormen ecosystemen met een onschatbare waarde aan biodiversiteit. Alleen daarom al zijn ze het beschermen waard. De film ‘De nieuwe wildernis’ laat mooi zien hoe al het leven in het natte ecosysteem van de Oostvaardersplassen met elkaar verweven is.

Maar, met name de zoetwater gebieden, zijn ook van levensbelang voor de mens. Ze leveren voedsel (o.a. vis), drinkwater en water voor onze gewassen, vee en industrie. Ze fungeren vaak als buffer. Bij regenval nemen ze water op, dat in een drogere periode weer gebruikt kan worden. Bovendien spelen wetlands een grote rol in het klimaat. Ze temperen de temperatuur en windsnelheden tijdens tyfoons.

wetlandschip in zand

Als er teveel water aan een ecosysteem wordt ontrokken, dat wil zeggen meer dan er wordt aangevoerd, verdrogen de gebieden. Dit kan enorm desastreuze gevolgen hebben. In extreme mate hebben we dit kunnen zien bij het Aral meer. Er werd voor de productie van katoen zoveel water aan de rivieren, die uitkomen in het Aralmeer, ontrokken dat het meer steeds kleiner werd, tot 10% van de oorspronkelijke grootte. De omgeving veranderde in een woestijn en de lokale bevolking verloor haar bron van leven.

Water wordt ons door de natuur gegeven. Het is een kostbaar, maar ook een schaars goed. Daarover meer in de volgende aflevering.