Auteur: mtiemens

door

Een vrolijke tuin vol leven

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Onze tuin in het voorjaar.

Het is puur genieten. De warmte van de zon, het gezoem van de insecten, de fladderende vlinders en de mooie gekleurde bloemen maken onze tuin een heerlijke plek om rustig te zitten. Het is zo leuk om het drukke vliegverkeer gade te slaan; hoe de bijen vliegen van bloem tot bloem. Soms kun je aan de poten dikke klodders stuifmeel zien zitten.

Het gaat echter niet zo goed met de bijen. Gelukkig wordt er steeds meer aandacht gevraagd voor de bij (zie ook www.greenpeace.nl). Terecht, want bijen vlinders en andere insecten zijn immers onmisbaar voor onze voedselproductie. Zij bestuiven de planten, zodat vruchten en zaden zich kunnen ontwikkelen. Zonder deze insecten geen eten op ons bord. Dit even om te laten zien hoe afhankelijk wij mensen zijn van insecten. Maar afgezien daarvan is hun bestaan zelf al reden genoeg om een insectvriendelijke omgeving te handhaven of te creëren. Tuinen met planten die stuifmeel en nectar leveren zijn voor al die mooie insecten van levensbelang.

bijen-vlinders

Dagpauwoog, foto: http://www.ninabel.nl

Alle reden dus om in de tuin, of op het balkon, planten te hebben die aantrekkelijk zijn voor insecten. Op de nieuwe website van Ninabel, specialist in drachtplanten kunt u heel veel bloeiende planten bestellen die niet alleen mooi zijn om te zien, maar allemaal ook aantrekkelijk zijn voor insecten. Met gekleurde vlindertjes wordt aangegeven of een plant een voedselplant (nectar en stuifmeel) of een waardplant (plant waar de vlinder de eitjes op legt) is voor vlinders. Bijtjes geven aan of de plant wordt bezocht door honingbijen of wilde bijen. Je kunt ook zien of de planten van een vochtige bodem houden of juist niet en of ze het liefst in de zon of in de schaduw staan. Zo is er voor elke tuin of balkon wel iets te vinden.

Ninabel kweekt haar planten zoveel mogelijk biologisch op; dus zonder kunstmest en gifstoffen. In de toekomst zal ook biologische potgrond gebruikt gaan worden.

tuinreservaat Boerakker

Tuinreservaat Boerakker. Foto: http://www.ninabel.nl

Naast informatie over de planten geeft de website ook leuke informatie over de bijen en vlinders en over tuinreservaten. Hoe maak je een natuurlijke tuin; een tuinreservaat waar niet alleen jij van kunt genieten maar dieren en planten een plaats hebben. Pragmatisch zouden we dan zeggen: “Het mes snijdt aan twee kanten.” Natuurfilosofisch gezien is een tuinreservaat een manier om als partner met de natuur om te gaan. De belangen van zowel de natuur als de mens komen tot hun recht. En als christen zeg ik dat een insectvriendelijke tuin een vorm is van naastenliefde in de breedste zin van het woord. Naastenliefde, ook voor plant en dier, voor alle schepselen op onze mooie Aarde. Een natuurreservaat als lofuiting aan God, schepper van hemel en aarde.

door

God in de supermarkt

Een poos geleden stuitte ik op de website www.godindesupermarkt.nl. Deze naam prikkelde natuurlijke direct mijn nieuwsgierigheid. “Hier zijn geestverwanten aan het werk’, dacht ik. Dit blijken Arjan Schoonhoven, zorgcoördinator in het Voortgezet Speciaal Onderwijs en Alfred Slomp, bioloog en werkzaam aan de Radboud Universiteit, te zijn. Ze hebben gezamenlijke passies voor onderwijs, een eerlijke wereld en voedsel. Samen geven ze workshops waarbij ze de deelnemers de impact van hun rondje door de supermarkt op de wereld laten ontdekken.

Rondje supermarkt

Rondje supermarkt

Welke motieven spelen een rol bij het vullen van jou winkelwagentje? Dat is de centrale vraag van de workshops. En, ben je je eigenlijk wel bewust van die motieven? Veel consumenten (80%) zeggen immers dat ze achter fair trade en/of biologische producten staan, maar van de verkochte producten is slechts 4% fair trade.

Arjan en Alfred gebruiken in hun workshop voorbeelden uit documentaires als ‘We feed the world’ en ‘Food inc.’. om het verhaal achter de producten te laten zien; de teelt, de veehouderij, de verwerking, de arbeid, de handel enzovoort. Daarna laten ze de deelnemers nadenken over de vraag “Passen de producten die je zelf koopt bij je eigen uitgangspunten?” Kortom een workshop waarbij je aan het denken wordt gezet; waar plaats is voor zelfreflectie en waar alternatieven geboden worden om, als je wilt, het beter te kunnen doen. Kortom een aanrader als je wilt consumanderen.

Wil je meer weten, lees dan ook het interview dat ik had met Alfred en Arjan.

Een probleem is vaak dat je het verhaal achter het product in de supermarkt niet kent. Maar ook daar is een oplossing voor. Op de website www.thequestionmark.org zijn 24.000 producten uit de supermarkt gescreend op hun invloed op volksgezondheid, milieu, mensenrechten en dierenwelzijn. Een cijfer geeft aan hoe goed het product ‘scoort’. De site geeft een totaal score en als je verder klikt ook de subscores op de diverse onderdelen met een verhaal erbij (wel een vrij algemeen verhaal naar mijn idee). Je kunt op de site ook gratis een app downloaden, waarmee je in de supermarkt de streepjescode kunt scannen.

door

Broodzakken

Ik ben nu de trotse bezitter van vijf eigen gemaakte broodzakken. Hiervoor werd ik geïnspireerd door Emily-Jane Lowe, die ‘nee’ zegt tegen de weggooimaatschappij. Zij neemt eigen katoenen tasjes mee naar de markt voor groente en fruit. Ook glazen potten gaan mee om bijvoorbeeld losse rozijnen of noten in te doen. Direct al bij de kraam.

OLYMPUS DIGITAL CAMERADat wil ik ook, dacht ik bij het lezen van een artikel in Trouw (29 april). Ik ben begonnen met het maken van vijf broodzakken. Gewoon van een oud laken dat ik nog had liggen. In de biologische winkel  waar we ons brood kopen, heb ik afgesproken dat de broodbestelling ongesneden en onverpakt wordt klaargelegd. Als ik nu met de broodzakken kom, dan wordt het brood ter plekke gesneden en in de zakken gedaan. Ze vinden het geweldig. Hiermee gebruiken we met ons gezin ongeveer 330 plastic zakjes minder per jaar.

Het brood gaat met zak en al de vriezer in. Maar de eerlijkheid dient mij te zeggen dat het brood na ontdooien in de stoffenzak wel wat sneller uitdroogt dan in een plastic zak. Daarom doe ik het brood na ontdooien met stoffenzak en al alsnog in een plastic zak. Maar die wordt dan wel eindeloos hergebruikt.

Dat doen we trouwens ook met de papieren zakken voor groente en fruit, eierdozen en met kaaspapier. Maar ik heb mij voorgenomen om ook deze te vervangen door zelfgemaakte katoenen zakjes en bijenwasdoek. Emily-Jane geeft workshops hoe je zelf bijenwasdoek kunt maken met bijenwas en jojoba-olie. Zodra er een plekje is ben ik van de partij. Nieuwsgierig geworden? Kijk dan eens op de website van Emily-Jane.

Leven zonder plastic, is ook een vorm van consumanderen!

Marjolein Tiemens-Hulscher

door

Eco-revolutie

Afgelopen zondag overleed Wubbo Ockels. Als astronaut had hij gezien hoe kwetsbaar de planeet Aarde is. Hij zette zich met hart en ziel in voor een duurzamere samenleving. In het AD verscheen een laatste brief van hem, aan ons. Zijn brief is mij uit het hart gegrepen. Hierin beschrijft hij beschrijft precies wat ik ook probeer uit te dragen. Maar waar Ockels pleit voor een nieuw geloof, de mensheid, denk ik dat ons christelijk geloof juist een hele goede inspiratiebron is voor een duurzame houding.

 

‘Het is genoeg, we zijn te ver gegaan! De industriële revolutie heeft ons in een ongewenste situatie gebracht. We zijn door de natuur geraasd, we vernietigen onze levensbronnen. We moeten een ander pad kiezen, we moeten onze levens veranderen en de manier waarop we zaken doen.’

Laten we ‘het menselijke tijdperk’ begroeten. Laten we stoppen met de vernietiging van de aarde, van de mensheid; van ons. Laat het voor iedereen duidelijk zijn: we moeten een nieuwe houding vinden, een nieuwe cultuur, een nieuwe instelling, een nieuwe eenheid van de mensheid, voor ons voortbestaan.

We zijn geen bijen, die zonder bewustzijn een kolonie bouwen. We zijn geen neutronen, die zich niet bewust zijn van wat ze denken. Nee, we zijn intelligente wezens, en kunnen ons gedrag observeren. We zijn ons allemaal bewust van waar de mensheid naartoe gaat. We kunnen de mensheid in een betere richting krijgen, als we samenwerken. We kunnen een nieuwe religie creëren die ons allemaal samen brengt.

Onze wil is de sleutel. Het geloof in de mensheid zal ons die wil geven.

OLYMPUS DIGITAL CAMERAWe moeten dus een nieuwe instelling vinden en onze wil is daarvoor de sleutel. Het christelijk geloof kan ons die wil, mijn inziens, ook geven. Ik vind die in eerbied voor het leven, de gehele schepping en de Schepper. En hierbij ben ik mij bewust dat de mens maar een klein onderdeeltje is van die prachtige schepping. Dat alle levende wezens er mogen zijn, omdat ze er zijn, ieder met zijn eigen intrinsieke waarde. Dat we daarom niet het recht hebben om ‘door de natuur te razen’, zoals Ockels zei.

Ockels noemt het woord eco-revolutie niet, maar in wezen roept hij daar wel toe op. Oud burgermeester van Bogota gaf hier in 1995 al gehoor aan. Hij zei tegen zijn plaatsgenoten: ‘Ik kan jullie niet rijker maken, maar wel gelukkiger’. En hoe heeft hij dat gedaan? Hij liet een gigantisch metrobussysteem aanleggen. De bussen rijden hierbij over speciale busbanen. En daarnaast kwam er 400 kilometer fietspad en meer groen in de stad. Resultaat: minder auto (en files), schonere lucht, minder CO2 uitstoot, een kortere reistijd en blije mensen (Trouw, 22 mei 2014). Wat wil je nog meer?

eco revolutie Bogota

door

Meat the truth and climeat change

Gisterochtend (14 mei 2014) viel mijn blik op een artikel in Trouw met de kop “Verzin een speeltje voor verveelde varkens”. Een varkenshouder daagt schoolkinderen uit om robuust speelgoed te ontwerpen dat het agressieve gedrag van de biggen in zijn stal moet verminderen. Ik vroeg mijn dochter (13 jaar): “Wat zou jij doen?” Haar antwoord was kort maar krachtig: “Naar buiten met die biggen.” Toen mijn zoon (11 jaar) even later voor het ontbijt beneden kwam en het artikel zag vroeg ik hem: “Wat denk jij, wanneer worden die biggen blij?” Spontaan zei hij: “In de wei.” De kinderen raken hier de kern van het probleem, namelijk dat door de industrialisering van de veehouderij de dieren veel te dicht op elkaar zitten en vaak niet meer buiten komen. De dieren kunnen daardoor hun soorteigen gedrag niet meer vertonen. Dit leidt tot agressie, zoals het elkaar in de oren en staart bijten. Daarom worden de staarten bij varkens vaak afgeknipt (couperen met een deftig woord). Gelukkig zijn er plannen om dit vanaf 2018 in Nederland te verbieden.

Als biggetjes zo op elkaar zitten en niet kunnen rennen en wroeten gaan ze agressief gedrag vertonen.

Als biggetjes zo op elkaar zitten en niet kunnen rennen en wroeten gaan ze agressief gedrag vertonen.

Hoe vaak zie je nog de varkens met hun biggetjes buiten lopen?

Hoe vaak zie je nog de varkens met hun biggetjes buiten lopen?

 

 

 

 

 

 

Het speelgoed moet de biggen uitdagen om lekker te wroeten, te snuffelen en samen te spelen, om zo de agressiviteit van de varkentjes in te dammen. Maar gaat het hier eigenlijk niet slechts om symptoombestrijding? Het echte probleem, de overvolle manier van huisvesting van de dieren, wordt hiermee niet aangepakt. En nu kunnen we wel met het vingertje wijzen naar de varkenshouderij en zeggen dat ze het niet goed (genoeg) doen. Maar in feite zijn wij zelf, de consument, de oorzaak van het probleem. Het gros van de consument verlangt veel vlees voor weinig geld en daar hangt een prijskaartje aan van dierenleed, milieuvervuiling, kap tropisch regenwoud, watertekorten, klimaatverandering, overgewicht, enzovoort. De enige echte oplossing moeten we zoeken bij ons zelf. De vork is ons grootste wapen. Laten we die minder vaak prikken in een stuk vlees. En als die dan eens in vlees prikt, laat het dan in (biologisch) lokaal geproduceerd vlees zijn.

De echte oplossing: minder vlees eten!

In 2007 zag de klimaatfilm ‘Meat the Truth’ het licht. Dat is me toen ontgaan. Maar onlangs kreeg ik via mijn website de tip deze film te bekijken. Dat heb ik nu gedaan. De film duurt een uur en een kwartier, maar ik heb hem in één adem uitgekeken. Het is een spraakmakende documentaire, gepresenteerd door Marianne Thieme, die een aanvulling vormt op eerder klimaatfilms. Meat the Truth laat zien dat wereldwijd de veehouderij meer broeikasgassen uitstoot dan alle auto’s, vrachtwagens, treinen, boten en vliegtuigen samen. Dit is een aspect van vlees dat nog vaak vergeten wordt. Naast het effect van climeat change komen ook alle andere aspecten die gerelateerd zijn aan vleesconsumptie aan bod. De film is een echte aanrader, waarbij je tot aan het einde toe op het puntje van je stoel blijft zitten.