Consumanderen

In het negende gebod van de tien geboden voor het milieu vraagt onze vorige paus ons een nieuwe levensstijl van ‘afzien’ te vinden. Een levensstijl die terughoudendheid en zelfcontrole weerspiegelt. We moeten afzien van consumentisme en een discipline van verantwoordelijkheid voor de toekomst ontwikkelen, voor anderen en voor ons zelf. In deze context lezen of horen we vaak de kreet ‘consuminderen’. Wat ik jammer vind aan al deze begrippen is dat ze bij u waarschijnlijk een negatief beeld oproepen.

Zuivel, vlees en groente kopen bij de boerderij versterkt de verbondenheid met je voedsel.

Zuivel, vlees en groente kopen bij de boerderij versterkt de verbondenheid met je voedsel.

Ik wil graag laten zien dat duurzaam leven niet afzien is, maar genieten van het goede leven is. Daarom zou ik willen zeggen: “We moeten niet consuminderen, maar CONSUMANDEREN!!” Eén of een paar dagen in de week geen vlees eten is een verrijking van het wekelijks menu. Ik geniet twee keer per week van een fietstochtje naar de boerderij om daar biologische zuivel, vlees en groente te halen. Dat is geen discipline, maar een feestje. Elke keer geniet ik van het tochtje. Ik fiets met de ogen van een vakantiefietser, want dan geniet je en zie meer van het landschap. Zo verbindt ik het nuttige met het aangename van even buiten ontspannen. En dan heb ik het nog niet eens over de producten zelf. Deze zijn mooi en lekker. Een genot om mee te koken en van te eten. Het geeft een goed gevoel om te weten waar je eten vandaan komt.

Consumanderen: fietsvakantie in plaats van een vliegvakantie.

Consumanderen: fietsvakantie in plaats van een vliegvakantie.

Consumanderen, niet minder, maar anders.

Consumanderen spreekt je aan op je creativiteit en verrijkt je leven. Kijk maar hoeveel levensvreugde en voldoening initiatieven als buurttuinen, voedselcoöperaties en repair-cafés al hebben gebracht.

Vorige week gaf ik een workshop ‘Duurzaam geloven is duurzaam’ voor tijdens onze parochiedag. Na afloop kwam iemand naar me toe en zei dat ik hem had overtuigd om de vegetarische dag weer in ere te herstellen.

“Het woord consumanderen maakte dat ik me voorneem om eens in de week geen vlees te eten.”

Meditatieve wandeling

We volgen niet altijd het gebaande pad.

We volgen niet altijd het gebaande pad.

Vorige week hebben we een meditatieve wandeling gemaakt. We deden dit op het mooie landgoed Hydepark tussen Doorn en Driebergen. Voor de meeste van ons een vrij onbekend landgoed, omdat het niet vrij toegankelijk is. Het was dus leuk dat de nieuwsgierigheid naar dit landgoed bevredigd werd, want ik ben er al heel vaak langs gefietst.

Wat maakte de wandeling meditatief? Dat waren de vragen die we aan elkaar stelden. Soms centraal in de hele groep, maar ook twee aan twee. Zo ging er een vraag over verwondering. Waar verwonder jij je over? Ik verwonder me over het leven, het mysterie van het leven. De vraag hoe het leven begonnen is houdt mij bezig. Als je ziet hoe mooi en vernuftig alles in de natuur in elkaar zit en geregeld is, kan je daar alleen maar met ontzag naar kijken en je er over verwonderen. Kijk alleen eens naar een bloem of het blad van een boom.

Verwondering.

Verwondering.

Zo mooi, zo kunstig en ook functioneel. En dan te bedenken dat de bomen elk jaar opnieuw tienduizenden bladeren maken. Als ik daar over nadenk, voel ik bewondering en verwondering. Hoe het eerste leven begon? Het antwoord zal, denk ik, altijd een geheim blijven, en dat is ook helemaal niet erg. Het er over nadenken, of het onderzoeken, maakt wel dat je het mooie van het leven in ziet. Dat er meer moet zijn dan alleen een oerknal en een bliksemstraal in de oersoep. Samen wandelend hierover mediteren laat je weer die verwondering ervaren, en daarmee ook het respect voor de schepping.

Een andere vraag was, wat zou je willen bewaren, in de zin van behoeden, behouden, beschermen? Het eerste dat  bij de meeste van ons opkwam waren de kinderen. Maar ook onze planeet aarde. Dat we haar in een goede staat door kunnen geven aan onze kinderen en kleinkinderen. We hebben de aarde immers slechts in bruikleen van de toekomst. Eigenlijk zou ik willen dat we onze planeet mooier achter laten dan we haar hebben aangetroffen. Een aarde met schone lucht, met schoon water voor iedereen, met minder armoede en hoger, met minder hebzucht, met een samenleving die gebaseerd is op solidariteit en gerechtigheid; een wereld van vrede.

Een mooie witte gladde steen, symbool voor een wilsbesluit.

Een mooie witte gladde steen, symbool voor een wilsbesluit.

Sinds de wandeling zit er een mooi glad, wit steentje in mijn jaszak. Dit steentje is symbool voor wat ik wil koesteren. Een ander steentje, die ik niet zo mooi vond, ligt nu op de bodem van de vijver. We hebben allemaal een steentje in de vijver gegooid, tezamen met een eigenschap, die we wel van Onze Lieve Heer gekregen hebben, maar die je liever kwijt wil, omdat die je hindert in het dagelijks leven. Elke keer als ik mijn mooi gladde steen voel in mijn zak herinnert dit aan mijn wilsbesluit dat ik genomen heb daar bij die vijver; het tastbare resultaat van een inspirerende meditatieve wandeling.

Fietsvakantie

Op de website van time to turn kwam ik een overzicht tegen met manieren om de ecologische voetafdruk van je vakantie zo klein mogelijk te houden. Fiets- en wandelvakanties zijn bij uitstek vakanties die geen extra milieubelasting met zich meebrengen. Wij fietsen en kamperen met de kinderen al vanaf dat ze baby zijn. Eerst gingen ze mee in de fietskar. Via de aanhangfiets fietsen beide kinderen nu zelf. Het is een heerlijke manier van vakantie vieren. Je bent helemaal vrij. We passen de afstanden aan aan de snelheid van de kinderen, het weer, wat er te zien is onderweg en waar de leuke, liefst kleine, campings zijn. Vroeger fietsten we 1 dag en stonden dan 2 dagen stil. Nu de kinderen wat ouder zijn fietsen we 5 of 6 dagen en nemen dan een rustdag. We merkten dat we juist de trekdagen fijner vinden dan de dagen waarop we niet verder gaan. Op een trekdag is alles duidelijk. Je breekt je tent af, gaat fietsen en picknicken, je bekijkt nog eens wat onderweg, je komt aan en zet je tent weer op. Op rustdagen wil iedereen wat anders en moeten er weer beslissingen genomen worden.

kinderen in fietskar 1

De kinderen begonnen in de fietskar.

Fietsvakantie mei 2013

Nu fietsen ze zelf.

Het is leuk om een onderwerp aan je vakantie te koppelen. In de meivakantie hebben we langs de Hanzesteden gefietst. Vanuit Driebergen eerst richting Zeewolde. Daarna ging het naar Harderwijk, Elburg, Kampen, Hasselt, Zwolle, Havelte, Deventer, Zutphen en Doesburg. Voor het laatste stuk van Arnhem naar huis hebben we de trein gepakt. We hebben genoten van de weelde aan pinksterbloemen en paardebloemen in de weilanden. Ook de dotterbloemen en bosanemonen in slootkanten droegen bij aan dat heerlijke vakantiegevoel. Het was een feest om te fietsen over de kleine dijkjes in het gebied van de IJssel. En dan verwennen we ons zelf ook met een terrasje. De Hanzesteden lenen zich daar uitstekend voor. In diverse steden hebben we de appeltaart getest. Ze waren allemaal lekker, maar die van Doesburg spande de kroon. Wat de fietstocht ook extra leuk maakt is het gebruik maken van zoveel mogelijk fiets- en voetgangerspontjes. Mijn man en de kinderen maken daar echt een sport van. ‘Een dag zonder pontje is een dag niet gefietst’, zeggen ze .

Als we zo fietsen, met het gezin door het prachtige landschap dan stroom ik vol van geluk en dankbaarheid. Dan voel ik me echt onderdeel van de schepping en ervaar ik de nabijheid van God. Het is moeilijk om woorden aan dit gevoel te geven, je moet het beleven. Dit soort vakanties dragen er  in ieder geval aan bij dat we met respect voor de aarde, met alles erop en eraan, in het leven staan.

Marjolein Tiemens-Hulscher, mei 2013

Verbinding

Afgelopen dinsdag (22 april) ben ik naar een lezing van Herman Wijffels geweest. Hij gaf zijn visie op economie en maatschappij. Het was goed om eens een vooraanstaande deskundige te horen zeggen dat de huidige lineaire economie niet meer deugt voor de huidige samenleving. Dat vermoedde ik, en velen met mij, natuurlijk al lang. We moeten toe naar een economie met minder verspilling en vervuiling, een circulaire economie noemt Wijffels dat. Dat een man als Wijffels gelooft dat een dergelijke economie op den duur haalbaar is geeft mij hoop.

Bewustzijn, verbinding en verantwoordelijkheid, dat zijn de drie elementen die elkaar versterken en waarop een nieuwe samenleving wordt gebouwd. Het bewustzijn van de mens verschuift steeds meer van ‘ik’ naar ‘ik in mijn omgeving’. Het besef van verbinding tussen mensen onderling en met de aarde wordt steeds sterker. Wijffels benadrukte een paar keer het belang van verbinding. Dit versterkt ook ons verantwoordelijkheidsgevoel. Steeds meer mensen vragen zich af wat voor hun effect hun handelen heeft op anderen en de aarde.

Om deze verbindingen aan te gaan is het wel fijn om als mens een (spirituele) inspiratiebron te hebben die je voedt. Voor de één is dit het christelijk geloof,  voor de ander is dit het taoïsme, boeddhisme, islam, respect voor moeder aarde  of gewoon de wil de aarde beter achter te laten voor je kleinkinderen dan dat jij deze hebt aangetroffen. Een inspiratiebron geeft ons kracht en energie om te blijven werken aan een betere wereld.

De avond werd besloten met de oproep om eens in te spiegel te kijken en aan jezelf de vraag te stellen: ‘Wat ga jij vandaag hieraan bijdragen?’ We kunnen het alleen samen doen. Of zoals, Wijffels het formuleerde: ‘Het gaat niet om ‘ze’ maar om ‘we’!’

Geluksgevoel

Op de heenweg, fietsend van Driebergen naar Houten, zondagochtend om half 8, zagen we hem al liggen; een dode haas in de berm van de weg. Een buizerd vloog op. We hadden hem gestoord bij zijn maaltijd. Maarten, mijn zoon van 10, en ik waren op weg naar een judo-toernooi. Op de terugweg was hij uiteraard een beetje moe, maar we hadden geen haast. We fietsten naast elkaar en ik duwde hem een beetje. Het was eigenlijk niet meer dan een handje op de schouder voor de gezelligheid. De miezer ging over in druilregen, maar eigenlijk merkten we dat niet. We genoten van ons samenzijn. ‘Ik ben benieuwd of de buizerd de haas al op heeft’, zegt mijn zoon opeens. ‘Anders zou het toch wel zonde zijn van die haas’. Kijk, dacht ik, gewoon fietsend van A naar B een mooie natuurbeleving. Hoe anders was het geweest als we met de auto (die we niet hebben) waren gegaan; ik achter het stuur en hij op de achterbank. Dan hadden we ons zelf deze mooie momenten ontzegd.